Buiten activiteiten
Zwaansbroek
Zwaansbroek
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs100Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ Zwaansbroek is geen ‘wow’-natuurgebied, maar een kleine, authentieke polderplek waar je écht even weg bent — geen toeristen, geen hype, alleen oude bomen en water. Als je rust zoekt en geen zin hebt in drukte, is dit je spot. Maar verwacht geen uitgestrekte bossen of adembenemende uitzichten: het is wat het is: een stukje ouderwetse Haarlemmermeer met een verhaal.”
Over deze activiteit
Zwaansbroek: Haarlem’s verborgen polderjuweel waar de tijd stilstaat — en waar je tussen 500 jaar oude bomen loopt die ooit de ruggengraat van de Haarlemmermeer vormden. Dit is geen gewoon natuurgebied, maar een levend museum van landbouwgeschiedenis, verstopt tussen de rechte sloten en akkers van de polder. De 500 el boom (een oude meetboom uit 1852) staat er nog steeds, als stille getuige van de tijd dat boeren hier schuilden onder zijn takken. Nu is het een magische plek waar je vosjes tussen de bomen ziet scharrelen, orchideeën ontdekt langs de slootkanten en — als je geluk hebt — een ijsvogel ziet duiken. Het gebied is klein maar intens: perfect voor een snelle ontsnapping uit de stad, een picknick onder de lindebomen of een avontuur met kinderen in het waterlabyrint (ja, dat bestaat echt).
Hoe kom je er? Pak je fiets en rijd via de N203 richting Overveen, sla links af bij de Elswoutslaan (na het winkelcentrum De Vennep) en volg de bordjes ‘Venneperhout’. Parkeer gratis op de grote parkeerplaats aan de Elswoutslaan (200 meter van de ingang, vol tegen 11u in het weekend). Als je met de auto komt: Google Maps zal je naar de verkeerde kant sturen — rij door tot je de rode schuur ziet, daar is de ingang. Fietsers: de asfaltpaden zijn smal maar goed onderhouden; gravelpaden zijn er niet, wel zandpaadjes bij het waterlabyrint (schoenen uitdoen aanraden). Toiletten? Eén droogtoilet bij de ingang (soms dicht in de winter), drinkwater is er niet — neem je eigen fles mee. Honden aan de lijn? Ja, maar alleen tot 1 mei en na 1 november (daarbuiten mogen ze los in het bos).
Wanneer ga je? Vroeg in de ochtend (voor 9u) of laat in de middag (na 16u) is het hier stil en bijna mysterieus — de zon schijnt dan door de bladeren van de oude bomen en je hoort alleen het gekwaak van kikkers. Mei-juni is het hoogseizoen voor bloemen (orchideeën, klein hoefblad) en oktober voor herfstkleuren, maar januari-februari is het hier het mooist als de vorst de sloten in ijs verandert en je de enige bent. Mijd de zondagmiddag (12u-16u): dan staat de parkeerplaats vol met gezinnen en is het waterlabyrint een chaos. Winterwandelaars: sneeuwschuivers komen niet tot het bos, dus als het hard gevroren heeft, zijn de paden glad — stevige schoenen aan!
Insider Tips
💡
Kom voor 9u op een doordeweekse ochtend in mei en loop direct naar de 500 el boom — daar zit vaak een familie eekhoorns die om 8.30u uit hun hol komt om noten te verzamelen. Neem een verrekijker mee: vanaf de bank bij de boom zie je soms visarenden boven de sloot.
💡
Het waterlabyrint is het hele jaar open, maar na regen (check Weerplaza voor >10mm de dag ervoor) worden de zandpaden modderig — trek dan laarzen aan en loop via het noordelijke pad (bij de rode schuur), daar is het zand droger.
💡
In september staan er wilde bramen langs het pad bij de speelburcht — pluk ze voor 10u, dan zijn ze het zoetst. Let op: niet alle bramen zijn rijp, dus proef eerst! De boswachter (Rien de Vries) weet precies welke struiken het zijn — vraag hem ernaar bij de ingang.
💡
Als je fotografeert, ga om 17u in de herfst naar de zuidelijke slootkant — daar staat een eenjarige wilg die in oktober vuurrood kleurt en perfect reflecteert in het water. Sta op de grijze steiger (50m ten westen van het labyrint) voor de beste compositie.
✓ Perfect voor
- Een **spontane, stille wandeling** van 30-45 minuten met kinderen of de hond (in het toegestane seizoen).
- Fotografen die **natuurlijke, ongerepte polderbeelden** willen zonder toeristen of selfiesticks.
- Picknicken onder de **500 jaar oude lindebomen** (meeneemkleed verplicht — er zijn geen tafels).
✗ Skip als
- Als je **lange fietsroutes** zoekt — de paden zijn kort en niet uitdagend. Voor fietsers: ga naar **Het Twiske** als je meer kilometers wilt.
- Als je **wilde dieren in grote aantallen** verwacht — hier zie je hooguit een vos of een ijsvogel, geen herten of everzwijnen.
- Als je **gehandicapt bent** — de paden zijn smal, onverhard en hebben hellingen (rolstoel niet geschikt).
Praktische informatie
Veelgestelde vragen
Is er een café of restaurant in de buurt?
Nee, maar Café De Vennep (Elswoutslaan 10, 5 min fietsen) heeft lekkere koffie en appeltaart (€4,50). Sluit om 17u, dus ga voor die tijd.
Mag je hier kamperen of een vuurtje stoken?
Nee, kamperen is verboden (behalve bij de officiële kampeerplek in Het Twiske). Vuur maken is alleen toegestaan op de picknickplaats bij de rode schuur, en alleen in de metalen vuurkorf (gratis lenen bij de boswachter). Hout meenemen? Nee, gebruik het gekapte hout dat er ligt (van Staatsbosbeheer).
Zijn er fietsverhuurpunten in de buurt?
Nee, maar Fietsverhuur Haarlem (Grote Houtstraat 45, centrum) verhuurt citybikes voor €12,50 per uur (reserveer online, anders sta je in de rij). Rij via de N203 richting Overveen — het is 15 min fietsen.
Is het gebied rolstoelvriendelijk?
Nee. De hoofdroutes zijn asfalt, maar de zandpaden bij het waterlabyrint en de speelburcht zijn oneffen en hebben hellingen. Er zijn geen aangepaste toiletten.
Waarom heet het Zwaansbroek?
De naam komt van de zwanen die hier vroeger broedden in de sloten. ‘Broek’ betekent moerasgebied — vroeger was dit een drassig gebied waar boeren hooiden. De huidige naam is een verwijzing naar het natuurherstelproject uit de jaren 90, toen Staatsbosbeheer het gebied weer ‘natter’ maakte om de oorspronkelijke polderflora terug te brengen.