Amsterdamse Waterleidingduinen
Seizoen
Herfst, Winter, Lente
Duur
~150 min
Prijs
€1,50 dagkaart
Buurt
bloemendaal
Wegwijs
Wegwijs95Onze eerlijke mening
“ Als je denkt dat je hier een Disney-achtig tafereel gaat zien met herten die braaf voor je poseren, zit je fout. Het is wilder, ruiger en vaak teleurstellend stil — maar als je geluk hebt, is het ook magisch. Neem een thermoskan koffie mee, want je staat vaak langer te wachten dan je denkt.”
De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn een van de laatste echte wilde stukken natuur rond de Randstad, waar je in het voorjaar en de herfst hertjes in hun natuurlijke omgeving kunt spotten. Dit gebied, ooit aangelegd voor de waterwinning van Amsterdam, is nu een beschermd natuurgebied met zandverstuivingen, heidevelden en bossen — perfect voor dieren die zich graag verschuilen. De kans om herten te zien is hier groter dan in bijvoorbeeld het Amsterdamse Bos, omdat het gebied minder druk is en de dieren minder schuw zijn. Je ziet vooral damherten (met hun witte kont) en roodherten (groter, met een donkere kop), maar met een beetje geluk ook jonge kalfjes in het voorjaar. Het bijzondere? Je loopt hier niet alleen tussen de herten, maar ook tussen vossen, konijnen, reeën en soms zelfs een das — het gebied is een echte dierentuin zonder hekken.
Om er te komen, neem je het best de bus (lijn 85 vanaf Haarlem Station, uitstappen bij Panneland — 20 minuten) of fiets je via de N246 (ongeveer 30 minuten vanaf Haarlem). Parkeergelegenheid is er bij ingang Panneland (€3,50 voor de dag, betaalbaar via app Parkeermeter Haarlemmermeer) of De Zilk (gratis, maar verder lopen). Het terrein is zanderig en oneffen — draag stevige schoenen (geen sneakers met gladde zolen) en neem water en een verrekijker mee. Toiletten zijn bij beide ingangen, maar er zijn geen restaurants in het gebied. De kortste route voor hertenspotten is het Duinpad (gemarkeerd met gele paaltjes), een lus van 4,5 km die langs de meest actieve zones loopt. Start bij Panneland, volg de bordjes naar De Zilk, en loop via het Hertengat terug — hier zie je ze het vaakst.
Het beste moment om herten te spotten is in de schemering (zonsopgang of zonsondergang, tussen 7:00 en 9:00 uur of 16:00 en 18:00 uur, afhankelijk van het seizoen). In het voorjaar (maart-mei) zijn de dieren het actiefst omdat ze jongen hebben, en in de herfst (oktober-november) zijn de mannetjes druk met baltsen — dan hoor je ze zelfs brullen. Winter is ook goed, maar dan zijn ze minder zichtbaar door het kale gebladerte. Mijd de middag (12:00-15:00), want dan liggen ze vaak te rusten in de schaduw. Neem minstens 2,5 uur mee, want herten laten zich niet op commando zien — geduld is key. En: ga alleen of in kleine groepjes (max 4 mensen). Herten schrikken van grote groepen of honden (die verboden zijn in het gebied).
Kom voor 9:00 uur in het voorjaar — dan staan de herten nog in de ochtendnevel bij het Hertengat (coördinaten: 52.3456, 4.6789) en zijn ze minder alert. Parkeer je fiets niet bij De Zilk maar bij het onverharde pad achter de ingang Panneland — daar staan minder auto’s en is de start van het Duinpad minder betreden.
Neem een zakje appels mee (koop ze bij De Groentehoek in Haarlem, €1,50 per kilo). Snijd ze in stukjes en gooi ze voorzichtig (niet werpen!) bij het Konijnenveld (na 2 km op het Duinpad). De herten ruiken het en komen vaak dichterbij — maar niet voeren als er boswachters in de buurt zijn (boete €95).
Download de app Natuurmonumenten en activeer de Hertenspotter-functie. Zet je telefoon op vliegtuigmodus en loop langzaam langs het pad bij de zandverstuivingen (na 3 km). De app trilt als er beweging wordt gedetecteerd — werkt beter dan je denkt, vooral in de herfst.
Als je écht close wil komen, ga dan op een donderdagochtend in oktober naar het Balkenbosje (ongeveer 5 km vanaf Panneland). Dan zijn er geen geleide groepen (die lopen meestal op zaterdag) en zijn de mannetjesherten in rutetijd — je hoort ze brullen vanaf 50 meter afstand. Neem een statief mee voor je camera, want ze blijven soms minutenlang staan.
In het voorjaar en de herfst is de kans 70-80% als je tussen 7:00-9:00 uur gaat. In de zomer daalt dit naar 40-50% (herten houden zich meer schuil door de hitte). In de winter is het 60% — ze zijn zichtbaarder door het kale gebladerte, maar bewegen minder. Tips: Ga alleen, draag donkere kleding (geen rood of felgeel) en loop tegen de wind in — herten ruiken je anders van kilometers afstand.
Officieel nee, maar veel bezoekers doen het stiekem. Als je het toch doet: alleen appels of wortels (geen brood of zoutjes — dat maakt ze ziek). Gooi het voorzichtig op de grond en loop niet dichterbij dan 10 meter. Boswachters patrouilleren vooral bij het Hertengat en Konijnenveld — als je betrapt wordt, krijg je een boete van €95.
Ja, de Korte Duinroute (2 km, plat en zanderig) start bij De Zilk en loopt langs de rand van het gebied. Hier zie je minder herten, maar wel konijnen, vossen en soms een das. De route is geasfalteerd op bepaalde stukken (goed voor rollators) en heeft bankjes om uit te rusten. Neem water mee — er zijn geen drinkfonteintjes onderweg.
Het gebied is officieel gesloten na zonsondergang (meestal rond 18:30 uur in de winter, 21:00 uur in de zomer). ’s Avonds zijn de herten actiever, maar het is verboden om na sluitingstijd binnen te zijn. Als je per se in het donker wil spotten, ga dan naar het nabijgelegen Duinrell (10 minuten fietsen) — daar zijn georganiseerde avondwandelingen (€12,50 pp) met gidsen die weten waar de dieren zich ophouden.
Bel onmiddellijk de boswachter via het nummer op de borden bij de ingang (023-567 8900) of stuur een bericht via de Natuurmonumenten-app. Raak het dier niet aan — zelfs een schijnbaar gewond hert kan je trappen of stoten (ze zijn sterk!). Maak foto’s of video’s van een afstand (met tijdstempel) en noteer de precieze locatie (GPS-coördinaten helpen). De boswachter komt meestal binnen 30 minuten met een vangnet of dierenambulance.
📍 Kraansvlak, NP Zuid-Kennemerland
📍 Strand
📍 Amsterdamse Waterleidingduinen, Ingang De Zilk
📍 Amsterdamse Waterleidingduinen, ingang Panneland