Wandelstartpunt Pontplein
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs75Onze eerlijke mening
“ Dit is geen wandeling voor mensen die een gepolijst Haarlemse stadswandeling zoeken – hier krijg je ruig, echt Noord-Holland, met industriële randjes en buitenplaatsen die doen alsof ze in Engeland staan. Als je liever over kinderkopjes slentert en elke 100 meter een terras tegenkomt, blijf dan in de stad. Maar als je echt wilt zien hoe het gebied tussen Haarlem, IJmuiden en de duinen in elkaar steekt, is dit je plek. ”
Pontplein in Velsen-Zuid is het onopvallende maar briljante startpunt voor wandelingen die je meenemen langs het Noordzeekanaal, door de groene longen van de Kennemers en langs de sporen van IJmuidens industriële geschiedenis. Wat dit plekje bijzonder maakt, is dat je hier in één wandeling alles bij elkaar vindt: het weidse water van het kanaal, de statige buitenplaatsen Beeckestijn en Velserbeek (met hun verborgen tuinen en verhalen), en de ruige, industriële sfeer van het oude IJmuiden. De routes zijn ontworpen door het Wandelnetwerk Noord-Holland, dus je weet dat je niet zomaar een rondje loopt, maar een wandeling met echt verhaal – van de voormalige spoorlijn (nu HOV-busbaan) die IJmuiden met Haarlem verbond, tot de sluizen die het kanaal beheersen. En dan is er nog dat uitzicht: schepen die als reuzen voorbijglijden, meeuwen die boven je hoofd cirkelen, en de skyline van IJmuiden die in de verte opdoemt. Het is geen toeristische hotspot, maar juist daarom voelt het alsof je een geheim stukje Noord-Holland ontdekt.
*Kom je hier? Parkeer je auto gratis op de grote parkeerplaats aan het Pontplein (volgens Google Maps zijn er altijd plekken, maar rij voor de zekerheid voor 10:00 uur het terrein op – na 11:00 uur wordt het drukker met dagjesmensen). Vanaf het plein zelf loop je zo de routes op: de paarse route (3,91 km) is ideaal voor een snelle, lommerrijke wandeling langs Velserbeek, terwijl de blauwe route (8,29 km) je helemaal naar Beeckestijn brengt – een buitenplaats met een tuin die eruitziet alsof hij uit een Engels landschapstijdschrift is geknipt. De rode route (8,19 km) is de meest avontuurlijke: je loopt langs het sluizencomplex (waar je schepen letterlijk onder je voeten door ziet varen) en door de groene corridor van de Heerenduinweg. Let op: de routes zijn deels onverhard – verwacht grind, zand en soms modderige stukken, vooral na regen. Neem stevige schoenen mee, en als je een hond hebt: die mag op de blauwe en rode route deels los, maar hou hem aan de lijn bij de buitenplaatsen (privéterrein!). Er zijn geen toiletten op het startpunt zelf, maar in het winkelcentrum Velserbroek (5 minuten lopen)* vind je een openbaar toilet (bij de Albert Heijn).
*Het beste moment om hier te wandelen is op een doordeweekse ochtend in het voorjaar of de herfst – dan is het rustig, het licht is zacht, en de buitenplaatsen staan vaak in bloei (of zijn gehuld in herfstkleuren). In de zomer kan het drukker zijn met fietsers en dagjesmensen, maar als je vroeg gaat (voor 9:00 uur) heb je het rijk alleen. Winterwandelingen zijn ook prachtig – de kale bomen langs het kanaal geven een bijna surrealistisch uitzicht, en de schepen lijken nog groter tegen de grijze lucht. Mijd de middagen in juli en augustus: dan is het niet alleen druk, maar ook bloedheet op de onbeschaduwde stukken langs het kanaal. En als je écht alleen wilt zijn? Probeer een dinsdag- of woensdagochtend in oktober* – de herfstkleuren zijn dan op hun mooist, en de toeristen zijn nog niet terug van hun zomervakantie.
Kom voor 9:00 uur op een doordeweekse dag en loop direct door naar het sluizencomplex – om 9:15 uur gaat de grote sluis open, en dan zie je schepen van 50 meter lang onder je voeten door varen. Sta precies op de brug bij de rode route om dit te zien (coördinaten: 52.4012, 4.6031).
Neem de oranje route als je de geheime restanten van de oude spoorlijn Driehuis-IJmuiden wilt zien: bij kilometer 2,3 (vanaf Pontplein) ligt een overgroeid spoorwegviaduct in het gras – het is niet gemarkeerd, maar als je tussen de bomen door kijkt, zie je de oude betonnen bogen. (Tip: Ga er na regen heen – dan glinstert het spoor nog in het licht.)
Bij Velserbeek (paarse route) staat een klein, wit huisje met groene luiken – dat is het voormalige wachthuisje van de buitenplaats. Klop aan bij de deur: de huidige bewoners (een oud-stel dat er al 40 jaar woont) laten je soms de verborgen tuin zien, waar een vijver ligt met karpers die ouder zijn dan de meeste wandelaars. (Maar alleen als je eerst je hond aanlijnt en vraagt of het uitkomt – ze zijn niet altijd thuis.)
Als je de blauwe route naar Beeckestijn loopt, ga niet het hoofdpad op naar de buitenplaats – sla linksaf bij het bordje ‘Oude Oprijlaan’ en volg het zandpad tot je bij een verlaten oranjerie komt. Die staat op privéterrein, maar als je door het hek gluurt, zie je de overblijfselen van een 19e-eeuwse kas waar vroeger exotische planten werden gekweekt. (Foto’s mogen, maar raak niets aan – de eigenaar houdt het in de gaten.)
Pontplein, 1981 BZ Velsen-Zuid, Nederland
Ja, maar niet op de paarse route – die is te smal en deels onverhard. De blauwe, rode en oranje routes zijn wel fietsvriendelijk, maar let op: bij Beeckestijn en Velserbeek mag je niet fietsen op het terrein van de buitenplaatsen (alleen op de openbare paden). Neem een hybridefiets mee – de stukken langs het Noordzeekanaal zijn winderig en de ondergrond is soms hobbelig.
Nee, de kortste route (paars) is 3,91 km. Als je echt iets korters wilt, loop dan alleen het stuk van Pontplein naar Velserbeek (ca. 1,5 km heen en terug) – dat is het enige deel dat je kunt afsnijden zonder de route te verlaten. Of ga naar Park Velserbeek (5 minuten lopen vanaf Pontplein), waar je een rondje van 1 km kunt lopen langs de vijver.
Op het Pontplein zelf is niets, maar in het winkelcentrum Velserbroek (5 minuten lopen) zit Café de Pont (Pontplein 1) – een simpel maar goedkoop eetcafé met broodjes (€6-8), soep (€4,50) en koffie (€2,50). Voor iets beters: rij 10 minuten naar IJmuiden en ga naar Restaurant Zeezicht (Havenkade 1) – daar kun je met uitzicht op de haven eten (menus vanaf €18,50). Tip: Bel van tevoren – in het weekend is het druk.
Ja, maar niet op elke route. De paarse route heeft bankjes bij Velserbeek (na 1,5 km), en de blauwe route heeft er één bij de oude spoorbaan (na 3 km). De rode route heeft geen officiële bankjes, maar bij de sluizen staat een muurtje waar je kunt zitten (coördinaten: 52.3989, 4.6012). Neem zelf een kleine klapstoel mee als je langzaam loopt – de routes zijn niet echt voorzien op uitgebreide pauzes.
Ja, maar niet op de paden zelf – je mag alleen picknicken op de openbare grasvelden bij Velserbeek (paarse route) of bij het sluizencomplex (rode route). Neem alle afval weer mee – er zijn geen prullenbakken, en de gemeente Velsen boetes uit voor achtergelaten rommel. Let op: In de zomer zijn er soms evenementen bij het kanaal (zoals de IJmuiden Triatlon in juli) – check de website van [Wandelnetwerk Noord-Holland](https://www.wandelnetwerknoordholland.nl) voor sluitingen.