Buiten activiteiten
Wandelroute Atlantikwall - Staatsbosbeheer
Wandelroute Atlantikwall - Staatsbosbeheer
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs80Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ Dit is geen wandeling voor mensen die snel onder de indruk zijn van ‘spannende’ bunkers — de meeste zijn dichtgetimmerd en zien eruit als betonnen blokken in het zand. Maar als je houdt van stille, reflecterende natuurwandelingen met een historisch randje, is dit een mooie optie. Alleen niet verwachten dat je hier een ‘beleving’ krijgt zoals in een museum: het is puur, ruig en soms een beetje saai als je geen interesse hebt in oorlogsgeschiedenis.”
Over deze activiteit
De Atlantikwall-wandelroute in Hollands Duin is een tijdscapsule uit de Tweede Wereldoorlog, verborgen tussen de duinen van Noordwijk. Hier loop je langs de overblijfselen van de grootste verdedigingslinie die de Duitsers ooit bouwden: een 5.000 kilometer lang netwerk van bunkers, mijnenvelden en geschutstellingen, speciaal ontworpen om de geallieerde invasie tegen te houden. Wat deze route uniek maakt, is dat de bunkers niet zijn gerestaureerd tot toeristische attracties, maar nog steeds hun oorspronkelijke functie hebben: ze dienen als vleermuisreservaat en zijn daarom streng beschermd. Je wandelt dus niet alleen door een stuk oorlogsgeschiedenis, maar ook door een levend ecosysteem waar vleermuizen, uilen en andere nachtdieren hun toevlucht hebben gezocht. De route voert je langs bunker 480 (de bekendste, met zijn karakteristieke betonnen vorm) en bunker 481, waar je de zilte zeelucht ruikt en het geluid van de branding hoort — een schril contrast met de grimmige geschiedenis die hier ligt.
Praktisch gezien is de route eenvoudig te bereiken, maar je moet wel even plannen. Startpunt is het Atlantikwall Museum Noordwijk (Verlengde Bosweg 1, 2222 NT Noordwijk), waar je gratis kaarten en informatie kunt pakken — ook als het museum zelf gesloten is (check de openingstijden op [de website](https://www.staatsbosbeheer.nl)). De route is 3,6 km lang en voert grotendeels over zandpaden en duinpaadjes (goede wandelschoenen aanraden, vooral na regen). Er zijn geen toiletten of drinkwater langs de route, dus neem zelf water mee. Parkeergelegenheid is er bij het museum (betaald parkeren, €2,50 per uur) en bij Duinrell (gratis, 10 minuten lopen). Let op: een deel van de route loopt door privéterrein (aangegeven met bordjes), waar je niet van het pad af mag. Fietsen is toegestaan, maar niet aan te raden — het terrein is hobbelig en zanderig. Als je met kinderen gaat: de route is niet al te zwaar, maar jongere kinderen kunnen zich snel vervelen (er zijn weinig "speelmomenten").
*Het beste moment voor deze wandeling is op een rustige doordeweekse ochtend in het voorjaar of najaar*. In de zomer (juli-augustus) is het drukker, vooral in het weekend, en kan het pad druk zijn met dagjesmensen die foto’s maken bij de bunkers. In de vroege ochtend (voor 10 uur) of late namiddag (na 16 uur) heb je de meeste kans om de route voor jezelf te hebben. Het voorjaar (april-mei) is ideaal: de duinen staan in bloei (met onder andere duinroos en zeeduifjes), en de temperatuur is aangenaam. In de winter is het stil en sfeervol, maar de wind kan flink aanwakkeren — een jas en sjaal zijn dan een must. Vermijd de route na zware regenval, want het zand wordt modderig en sommige paadjes zijn dan afgesloten. Een extra tip: als je écht alleen wilt zijn, ga op een doordeweekse dag in september of oktober — dan zijn de toeristen weg, maar het weer vaak nog goed. En neem een verrekijker mee: vanaf de duintoppen heb je soms zicht op zeehonden in de branding bij Katwijk.
Insider Tips
💡
Kom voor 9 uur ’s ochtends in het weekend — dan zijn de eerste groepen toeristen nog niet gearriveerd, en heb je de bunkers 480 en 481 nog voor jezelf. De beste foto’s maak je vanaf het zandpad achter bunker 480, waar je de hele constructie in perspectief ziet met de duinen op de achtergrond.
💡
Loop niet het hoofdpad af bij de splitsing na 1,2 km (aangegeven met een rood bordje ‘privéterrein’). Daar ligt een verborgen mijnenveld uit de oorlog, dat nooit helemaal is geruimd. Staatsbosbeheer heeft het gebied afgezet, maar er lopen nog steeds mensen van het pad af — laat dat.
💡
Als je vleermuizen wil zien, ga op een warme avond in augustus (na zonsondergang). De bunkers zijn ’s nachts open voor de dieren, en met een rode zaklamp (geen wit licht!) zie je ze soms vlak boven de ingangen vliegen. Neem een app als ‘Bat Detective’ mee om hun geluiden op te vangen.
💡
Bij bunker 481 staat een vergeten betonnen trap half begraven in het zand — die leidde vroeger naar een ondergrondse munitieopslag. Als je voorzichtig (en alleen) bent, kun je de eerste drie treden afdalen, maar ga niet verder: het is instabiel en er zitten soms slangen (onschadelijk, maar eng als je er niet op rekent).
✓ Perfect voor
- Mensen die **échte oorlogsgeschiedenis** willen zien, zonder de glanslaag van een museum — hier ligt het nog gewoon in het landschap.
- Natuurliefhebbers die **vleermuizen, duinplanten en zeevogels** in één wandeling willen spotten (meeuwen, plevieren en soms een kiekendief).
- Fotografen die **ruige, authentieke beelden** willen maken — de bunkers zijn vaak bedekt met mos en duinroos, wat een mooi contrast geeft met het beton.
✗ Skip als
- Gehandicapten of mensen met een **rolstoel/wandelhulpmiddel** — het pad is zanderig, hobbelig en heeft steile duinhellingen.
- Families met **jonge kinderen (onder 8 jaar)** die snel verveeld raken — er zijn geen speeltjes, en de bunkers zijn vooral ‘grijze blokken’ voor hen.
- Mensen die **een ‘beleving’** zoeken met audio-gidsen, interactieve panelen of een café na afloop — dit is puur wandelen en kijken.
Praktische informatie
Adres
2202 NT Noordwijk, Nederland
Veelgestelde vragen
Kan ik **binnen in de bunkers kijken**?
Nee, de bunkers zijn dichtgemetseld en hebben een beschermde status als vleermuisreservaat. Je kunt alleen van buiten foto’s maken en de constructie bekijken. Een uitzondering is bunker 480, waar soms (in de zomer) een klein luik openstaat — maar je mag er niet naar binnen.
Is de route **veilig voor honden**?
Ja, honden mogen mee, maar aan de lijn (vanwege de vleermuizen en broedende vogels). In de zomer (juni-augustus) zijn er extra regels: honden moeten aan de lijn in de duinen vanwege de grondel en andere beschermde diersoorten. Neem ook poepzakjes mee — er zijn geen afvalbakken langs het pad.
Hoelang doe ik over de wandeling, en zijn er **afkortingen**?
De officiële route is 3,6 km en doe je in 1,5 tot 2 uur (afhankelijk van hoe vaak je stopt). Er is geen officiële afkorting, maar je kunt de route halveren door alleen naar bunker 480 te lopen (1,2 km heen en terug) en dan terug te gaan via het Duinrell-pad (aangegeven met gele bordjes). Let op: dit is geen officiële route, dus volg de paaltjes goed.
Kan ik de wandeling **combineren met andere activiteiten** in de buurt?
Ja! Direct naast het startpunt ligt Duinrell (pretpark met glijbanen en speeltuinen, goed voor kinderen) en Het Zoute (strandpaviljoen met lekker eten en drankjes). Als je meer oorlogsgeschiedenis wil: het Oorlogs- en Verzetscentrum Noordwijk (10 minuten rijden) heeft een indrukwekkende tentoonstelling over de bezetting. Voor natuurliefhebbers: de Hondsbossche Duinen (20 minuten rijden) hebben een hoge duinpan waar je zeldzame planten ziet.
Wat moet ik **aan en meenemen**?
Draag gesloten schoenen (sandalen zijn geen goed idee — het zand is soms scherp en het pad kan modderig zijn). Neem water, zonnebrand en een windjack mee, ook in de zomer (het kan plotseling waaien in de duinen). Een verrekijker is handig voor vogels en zeehonden, en een powerbank als je veel foto’s maakt (er is geen bereik in de duinen). Vergeet niet: geen afval achterlaten — er zijn geen prullenbakken.