
Wandelbos Groenendaal
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
heemstede
Wegwijs
Wegwijs78Onze eerlijke mening
“ Dit bos is geen Instagram-spot — het is een ouderwets stukje natuur waar je écht alleen bent. Als je georganiseerde wandelpaden en speeltuinen zoekt, ga naar Spaarnwoude. Maar als je echte stilte wil, met alleen het geluid van kraaien en af en toe een fietsbel, dan is dit ’m. En ja, de Hooglanders zijn weg tegen de tijd dat je dit leest — maar de sfeer blijft.”
Wandelbos Groenendaal is een tijdloos stukje natuur midden in Heemstede, waar je tussen eeuwenoude eiken en esdoorns loopt alsof de tijd stilstaat. Het bos (80 hectare) is een overblijfsel van het voormalige landgoed Meer en Berg en ademt nog steeds de sfeer van een adellijke buitenplaats — met kronkelende paden, verborgen vijvers en een geheime oude ijsbaan (ja, die bestaat echt). Het bijzondere? De Schotse Hooglanders, die hier jarenlang als natuurbeheerders rondliepen, maar nu (eind 2023/begin 2024) vertrekken. Hun vertrek maakt het bos nog unieker: je wandelt nu door een gebied dat in transitie is, waar de natuur zich herstelt van hun graassporen. Perfect voor wie de echte Heemstede wil zien — zonder toeristen, met alleen het geluid van kraaien en ritselend blad.
Hoe kom je er? Pak de tram 1 (richting Zandvoort) en stap uit bij Heemstede Centrum (15 min vanaf Haarlem CS). Van daar is het 10 minuten lopen via de Kerklaan (volg de bordjes ‘Groenendaal’). Parkeer je auto? Gratis op de parkeerplaats aan de Groenendaalseweg (krap, maar er zijn fietsenrekken bij de ingang). Het bos heeft geen toiletten, maar het Café De Vier Seizoenen (5 min lopen, aan de Meer en Berglaan) redt je met koffie en een wc. Het terrein is ongelijk: zandpaden, gras, en hier en daar modder (na regen). Draag stevige schoenen — geen hakken of sneakers met gladde zolen. Fietsen mag, maar niet op de wandelpaden (er is een apart fietspad langs de Oude Weg).
Wanneer ga je? Herfst is magisch: de esdoorns kleuren rood, de lucht ruikt naar vochtige aarde, en de Hooglanders (als ze er nog zijn) staan vaak bij de vijver bij de oude ijsbaan (een vergeten stukje geschiedenis, waar vroeger de elite schaatste). Winter is stil en mysterieus — ideaal voor een zonsondergangwandeling (de zon gaat onder achter de bomen bij Meer en Berg). Lente? Dan bloeien de bosanemonen, maar het kan modderig zijn. Mijd de zomerweekenden: dan zitten de picknickers bij de vijvers en is het parkeerterrein vol. Ga op een doordeweekse ochtend (voor 10 uur) voor het echte bosgevoel — je ziet alleen wandelaars met honden en af en toe een hardloper. Pro-tip: Neem een thermoskan thee mee en ga zitten op de bank bij de oude ijzeren brug (halfweg het bos). Niemand weet dat die er is, maar het uitzicht over het water is Haarlemmer-goud.
Kom voor 9 uur in de herfst en loop direct naar de vijver bij de oude ijsbaan (volg het smalle pad achter het bord ‘Privéweg’ — het is geen officiële route, maar daar staan de laatste Hooglanders vaak). Neem een verrekijker mee: aan de oostkant van de vijver zie je soms roerdompen (zeldzame watervogels die hier overwinteren).
Als je de geheime ijsbaan wil zien: loop vanaf de ingang rechtsaf bij de eerste splitsing (niet het brede pad volgen). Na 300 meter zie je een verroest hek — daarachter ligt het oude ijsveld. In de winter ligt er soms natuurijs, maar het is officieel verboden om erop te schaatsen (te dun).
De beste verborgen uitkijkplek is het bankje bij de dennenbomen (na 15 min lopen, richting Meer en Berg). Van daar zie je het hele bos liggen, en als je geluk hebt, vliegen er spechten tussen de stammen. Ga er na regen — de geur van dennennaalden is dan het sterkst.
Neem altijd een kaart mee (of download OSMAnd offline). De paden zijn niet gemarkeerd met kleuren, en je kunt makkelijk verdwalen in het dichte deel bij Bosbeek (waar vroeger het landhuis stond). De kortste rondwandeling is 1,5 uur, maar als je het zandpad naar de oude jachtopzienerswoning neemt, wordt het 2,5 uur.
Ja, het is 100% gratis. Het bos is openbaar en wordt beheerd door de gemeente Heemstede. Het enige wat je kunt betalen is koffie in Café De Vier Seizoenen (€3,50 voor een filterkoffie), maar dat is optioneel. Er zijn ook geen ‘donatiebakjes’ of toegangspoortjes.
Ja, maar *alleen in het zuidelijke deel van het bos (na de eerste splitsing, richting Meer en Berg). In het noordelijke deel (bij de ingang) moet je je hond aan de riem houden (er lopen veel hardlopers en kinderen). Neem een poepzakje* mee — er staan geen afvalbakken.
Nee, maar je kunt fietsen huren bij Fietsenmakerij ’t Spie in Haarlem (10 min met de tram, €15/uur voor een citybike). Als je écht geen zin hebt in tram + fiets, huur een e-bike bij Black Bikes (Haarlem CS) en rij in 20 min naar het bos (volg de N246 richting Heemstede).
Er zijn geen officiële schuilhutten, maar: - Bij Café De Vier Seizoenen (5 min lopen) kun je schuilen onder het afdak (ze vinden het niet erg als je alleen koffie bestelt). - Bij de vijver bij de oude ijsbaan staat een grote eik met een holle stam — daar kun je droog staan als je je tegen de boom aandrukt (maar het is krap). - Het fietsenhok bij de ingang heeft een dak (maar het is geen luxe). Neem een regencape mee — de paden worden snel modderig.
Ja, maar er zijn geen picknicktafels. Neem een kleed mee en ga bij de vijver bij de oude ijsbaan of op de heuvel bij Meer en Berg (het uitzicht is daar het beste). Let op: geen vuur maken (verboden) en neem je afval mee — er zijn geen prullenbakken. Het café verkoopt broodjes (€6,50) als je iets wilt kopen in plaats van mee te nemen.