Toolenburgerplas
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs78Onze eerlijke mening
“ Dit is geen strand, geen park en geen toeristische attractie — het is gewoon een plek waar Haarlemmers zijn als ze even weg willen van de drukte. Als je verwacht dat het er uitgestorven is, heb je het mis: in de zomer is het druk met lokale gezinnen, en in de herfst komen er vaak mensen om foto’s te maken. Maar als je een echte Haarlemse ervaring wilt, zonder toeristen en met dat typische ‘buurtgevoel’, is dit het. Neem een boek, een fles wijn (ja, dat doen mensen hier) en ga aan de oostkant zitten — daar is het het rustigst.”
De Toolenburgerplas is Haarlems grootste en meest ondergewaardeerde buitenwater: een 12 hectare groot, ondiep meer met zandstranden, rietkragen en een bijna wildernis-achtige sfeer — midden in de stad. Wat het bijzonder maakt, is dat het geen toeristische hotspot is, maar een echte Haarlemse buurtplas: hier komen geen dagjesmensen, maar lokale gezinnen, studenten die in de zon liggen te studeren, en oudere mannen die met hun hengels aan de kant zitten. Het water is ondiep (gemiddeld 1,5 meter), waardoor het veilig is voor kinderen en je er zelfs in kunt staan als je niet kunt zwemmen. In de zomer wordt het water opgewarmd door de zon, en in de herfst kleuren de rietkragen geel en rood — een van de mooiste plekken in Haarlem voor golden hour-foto’s. Er is geen chique strandtent, geen jetski’s, geen drukte: gewoon een stukje natuur waar je kunt ontsnappen zonder de stad uit te hoeven.
Je komt er via twee routes: lopen (20 min vanaf het centrum, via de Hofjesbuurt en de Toolenburgerstraat — volg de bordjes "Plas") of fietsen (10 min, via de Schoterweg of de Nieuwe Gracht). Parkeergelegenheid is beperkt: er is een kleine parkeerplaats aan de Toolenburgerweg (gratis, maar vaak vol na 10u), en verderop aan de Schoterweg (betaald, €1,50/u). Let op: er zijn geen toiletten bij de plas zelf — de dichtstbijzijnde zijn bij Sportpark Schoterveld (5 min lopen). Fietsenrekken zijn er wel, maar niet overdekt. Het terrein is een mix van zandstrand (aan de zuidkant), grasvelden (ideaal voor picknicks) en grindpaden (voor wandelaars). In de zomer liggen er vaak twee houten steigers in het water, waar je vanaf kunt springen (maar pas op: het is modderig onder water).
Het beste moment is vroeg in de ochtend (voor 10u) of late namiddag (vanaf 16u) — dan is het rustig en het licht is perfect voor foto’s. In de zomer (juni-september) is het water het warmst, maar dan is het ook drukker met lokale gezinnen. Herfst (oktober-november) is magisch: de rietkragen verkleuren en het is er bijna uitgestorven. Winter kan ook mooi zijn, maar het water is dan ijskoud en het terrein modderig. Vermijd weekendmiddagen in juli/augustus — dan zitten de stranden vol met Haarlemse studenten en hun bluetoothboxen. Als je echte rust wilt: kom op een doordeweekse dag in september, rond 17u. Dan heb je het hele meer voor jezelf.
Kom voor 9u op een doordeweekse ochtend en loop naar het noordoostelijke punt van de plas — daar staat een oude, half verrotte houten steiger waar bijna niemand komt. Het water is er ondiep en je hebt uitzicht op de rietkragen zonder mensen om je heen.
In de herfst (september-oktober) liggen er vaak gevallen kastanjes langs het pad bij de Toolenburgerweg — lokale kinderen komen ze verzamelen, maar als je vroeg bent, vind je er nog genoeg voor jezelf.
Als je foto’s wilt maken, ga niet naar het zandstrand (te druk), maar loop naar de westkant, waar het riet hoog staat. Om 17u in oktober staat de zon perfect en kleurt het water goud — de meeste mensen zijn dan al weg.
Neem een handdoek met een donkere kleur — het zand is hier niet wit, maar een mix van bruin en grijs, en een lichte handdoek ziet er dan vies uit. En: schoenen uitdoen is verplicht op het strandgedeelte (onofficiële regel, maar iedereen doet het).
Ja, maar het is geen kristalhelder zwemmeer. Het water is ondiep en wordt regelmatig gecontroleerd, maar het is een natuurlijke plas — dus je ziet soms algen, modder op de bodem en afgevallen bladeren. In de zomer (juni-september) is het water het warmst en het schoonst. Vermijd het na zware regenbuien (het water wordt troebel).
Nee, open vuur is verboden — geen kampvuren, geen barbecues, geen vuurkorven. Wel mag je een picknick houden met meegebrachte eten/drinken. Er zijn ook geen afvalbakken, dus neem je eigen zak mee.
Nee, maar je kunt fietsen huren bij Black Bikes Haarlem (Station Schipholweg, 10 min fietsen) of Fietsenmakerij De Sprong (Kleine Houtstraat, centrum). De plas is niet bereikbaar met de bus — de dichtstbijzijnde bushalte is ’t Spaarne (Schoterweg), maar dat is 15 min lopen.
Nee, er zijn geen douches bij de plas. De enige optie is om jezelf af te drogen met een handdoek of om naar huis te gaan. In de zomer nemen veel mensen een kleed mee om op te liggen en zich af te drogen.
Ja, als ze kunnen zwemmen of in ondiep water kunnen staan. Het water is overal maximaal 1,5 meter diep, maar de bodem is modderig en oneffen. Er zijn geen reddingsbrigades of zwemdiploma-controles. Ouders moeten hun kinderen goed in de gaten houden, vooral bij wind — het water kan dan troebel worden en de stroming (hoewel zwak) kan kinderen verrassen.