Stadspark Zuid
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs90Onze eerlijke mening
“ Dit park is geen Instagram-spot – het is een plek waar je echt even weg bent. Als je verwacht dat het er uitziet als het Hofjespark met zijn nette paadjes, ga dan liever daarheen. Maar als je wilt verdwalen zonder de stad uit te hoeven, is dit je plek. En ja, het zand komt overal in je schoenen.”
Stadspark Zuid is Haarlem’s stille revolutie: een 20 hectare groot, wildromantisch park waar de stad ophoudt en de natuur je onmiddellijk inpalmt. Wat het bijzonder maakt? Het is het enige echte natuurpark in Haarlem – geen keurig aangeharkt stadspark, maar een landschap met zandverstuivingen, heidevelden, bosschages en zelfs een echt meertje (de Vijverberg). Hier vind je geen speeltuinen of geasfalteerde paden, maar kronkelende zandpaden, bankjes verscholen tussen de bomen en een bijna Kennemerduinen-achtige rust. Het park is ontworpen als een ecologisch experiment: er wordt bewust niet gesnoeid of gemaaid, waardoor het een paradijs is voor vogels, vlinders en – als je geluk hebt – reeën die ’s ochtends vroeg tussen de struiken scharrelen. *Het is de plek waar Haarlemmers komen om even niet in Haarlem te zijn.
Hoe kom je er? Het park ligt pal zuidwest van het centrum, achter de wijk Schuytgraaf. De snelste route is vanaf het Spaarneplein: loop 10 minuten via de Prinsengracht (richting Zuiderpark), sla links af bij de Hofjeslaan en volg de bordjes Stadspark Zuid. Fietsers kunnen via de Nieuwe Gracht (richting Station Haarlem Zuid) en dan via de Parkweg – let op: de laatste 200 meter is zandpad, dus niet ideaal voor racefietsen. Parkeren? Gratis langs de Parkweg (maar vol na 10u) of betaald (€2,50/uur) bij Parkeergarage Zuiderpark. Toiletten? Alleen bij de ingang aan de Parkweg (open van 8u-20u, in de winter tot 17u). Water? Neem zelf mee – er zijn geen kraantjes. Crowd? ’s Ochtends (voor 10u) en op doordeweekse dagen is het uitgestorven. In het weekend (12u-16u) zie je vooral hondenuitlaters, hardlopers en af en toe een groepje studenten met een picknick. In de herfst wemelt het van de paddestoelenplukkers (officieel verboden, maar iedereen doet het).
Wanneer ga je? Lente (april-mei) is magisch: de heide bloeit paars, de vogels fluiten alsof hun leven ervan afhangt, en het zand is nog niet te heet om op te zitten. Herfst (september-oktober) is goud: de bomen kleuren rood, de lucht ruikt naar natte aarde, en de avonden zijn lang genoeg voor een boek onder een eik. Winter? Ja, maar alleen als je van eenzame wandelingen houdt – het park is dan zo goed als uitgestorven, en de vorst maakt de zandpaden hard en loopbaar. Mijd de zomer (juli-augustus) tussen 12u en 18u – dan is het er drukker dan op het Spaarneplein en liggen er overal picknickkleedjes. Beste tijdstip? Zonsopgang in de herfst (rond 7.30u) of schemering in de lente (20u) – dan is het licht zacht, de lucht koel, en heb je het rijk alleen. Pro-tip: Neem sandalen met sokken mee – het zand kruipt overal tussen, maar blote voeten zijn geen optie (te veel dennennaalden).
Kom voor 9u op een doordeweekse ochtend in mei en loop naar het noordwestelijke hoekje van het park – daar staat een verborgen bankje tussen de dennen waar je uitkijkt over de hele heide. Neem een thermos met koffie mee, want er is geen koffietent in de buurt.
In de herfst (september) zoek je de grote eik bij de Vijverberg – onder die boom liggen altijd gevallen eikels die perfect zijn om mee te nemen (de beste voor eikelkoffie zijn de kleine, donkere). Raap er een handvol, maar laat de meeste liggen voor de eekhoorns.
Als je fotografeert, ga niet naar de bekende heidevelden (die staan vol met selfiesticks), maar loop naar het zuidelijke deel waar de zandverstuivingen zijn. Daar vind je sporen van konijnen en afdrukken van reeën in het zand – veel mooier dan een foto van een bloemetje.
In de winter, als het gevroren heeft, loop je naar het meertje (Vijverberg) – daar vormen zich soms ijskristallen op het riet die eruitzien als glas. Neem een statief mee, want zonder kun je de details niet vastleggen.
Ja, het park zelf is helemaal gratis. Maar als je met de auto komt, betaal je €2,50/uur in de Parkeergarage Zuiderpark (of je parkeert gratis langs de Parkweg, maar dan riskeer je een boete na 2 uur). Fietsen en lopen zijn uiteraard altijd vrij.
Hardlopen? Ja, maar kies voor de zandpaden (niet de grasvelden, die zijn beschermd). Wandelen met een buggy? Nee – de paden zijn te oneven en zanderig. Een kinderdragzak is een beter idee. (Er zijn ook geen speeltuinen, dus niet ideaal voor kleine kinderen.)
Nee, vuur maken is strikt verboden (te groot brandrisico door de droge heide). Kampen ook – het park is geen kampeerterrein. Wel mag je picknicken (neem je afval mee, er zijn geen afvalbakken).
Ja, er lopen veel honden (vooral ’s ochtends en avonds). Honden moeten aangelijnd zijn in het hele park, behalve in het zuidelijke deel (na het meertje), waar ze los mogen. (Maar pas op: er zijn konijnen en vogels, dus hou je hond in de gaten.)
Overdag en in de vroege avond (tot 20u) is het veilig – je komt vooral wandelaars en hondenuitlaters tegen. Na 21u is het uitgestorven en slecht verlicht – niet ideaal als je alleen bent. (Er zijn geen straatlantaarns, alleen maanlicht.)