Recreatiegebied Houtrak

Houtrak is het stille, wildere broertje van de Kennemerduinen — een uitgestrekt, ongerept natuurgebied van 3000 hectare waar je echt alleen kunt zijn, zonder de drukte van Zandvoort of Bloemendaal. Wat het bijzonder maakt? Hier vind je geen strand, maar wel zandverstuivingen, heidevelden, oude bospercelen en zelfs een vergeten middeleeuws landschap met sloten en dijkjes die teruggaan tot de 12e eeuw. Het gebied is een paradijs voor wandelaars, mountainbikers en vogelliefhebbers: in de lente zie je hier grutto’s en kieviten broeden, in de herfst kleuren de heidevelden paars, en in de winter is het zo stil dat je alleen het kraken van bevroren takken hoort. Dit is geen ‘gepolijst’ recreatiegebied — het is ruig, onverhard en soms modderig, met paden die je zelf moet ontdekken. Wie hier komt, komt voor de echte natuur, niet voor geasfalteerde fietspaden of terrasjes.

Hoe kom je er? Het gebied ligt tussen Haarlemmermeer en Amsterdam, maar voelt als het platteland. De makkelijkste route is vanaf Haarlemmermeer (dorp), waar je parkeert bij Parking Houtrak (gratis, maar vol na 10u in het weekend — kom voor 9u of na 16u). Vanaf daar loop je zo het gebied in via het Houtrakpad (geel gemarkeerd). Als je uit Amsterdam komt, neem de N243 richting Hoofddorp, sla af bij Spaarnwoude en volg de borden naar Recreatiegebied Houtrak. Fietsers kunnen ook via de Fietsroute 10 (Haarlem–Amsterdam) komen, maar let op: de paden zijn hier niet geasfalteerd — gravel, zand en soms diepe modder. Faciliteiten? Er zijn drie basale toiletten (bij Parking Houtrak, bij het Visvijverpad en bij De Houtrakker, een klein café dat alleen in het weekend open is), maar verder geen winkels, geen horeca (behalve dat ene café) en geen drinkwater. Neem dus altijd water mee. De paden zijn slecht gemarkeerd — download de Natuurmonumenten-app of neem een offline kaart (bv. van ANWB of OSMAnd), want je GPS zal je hier in de steek laten.

Wanneer ga je? Lente (april-mei) en herfst (september-oktober) zijn de beste seizoenen — in de lente bloeit de heide en hoor je de vogels, in de herfst kleurt alles goud en paars, en is het minder druk. Mijd juli en augustus — dan is het druk met dagjesmensen uit Amsterdam die denken dat ze ‘natuur’ hebben gevonden, en liggen de paden vol fietsers die te hard gaan. Winter (december-februari) is magisch, maar alleen als je tegen kou en modder kunt: de paden zijn dan vaak dichtgeslibd, maar de stilte en het bevroren landschap maken het de moeite waard. Ochtenden (voor 10u) en late namiddagen (na 15u) zijn het beste — dan heb je het gebied bijna voor jezelf. Weekdagen zijn altijd beter dan weekends, en dinsdag en donderdag zijn de stilste dagen. Als je echte eenzaamheid wil, ga op een doordeweekse dag in november — dan zie je soms urenlang niemand.