Plesmanhoek (Spaarnwoude Park)
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs75Onze eerlijke mening
“ Als je denkt dat dit ‘gewoon een bos’ is, heb je het mis — maar als je verwacht dat er een café of een speeltuin is, ben je hier verkeerd. Het is ruig, stil en echt, maar niet voor mensen die snel verveeld zijn of een ‘ervaring’ willen. Ideaal voor vogelaars, fotografen of iemand die even wil ontsnappen aan de stad zonder naar de Veluwe te hoeven.”
Plesmanhoek in Spaarnwoude Park is een verborgen juweel tussen Haarlem en Hoofddorp: een uitgestrekt natuurgebied met zandverstuivingen, heidevelden en oude dennenbossen dat voelt alsof je in Drenthe bent beland — maar dan zonder de toeristen. Het gebied is vooral bekend om zijn unieke zandduinen (ja, echt, midden in Noord-Holland!), die in de zomer vol staan met paarse heide en in de herfst oranje kleuren van de brem. Hier vind je geen hordes mensen, maar wel zeldzame vogels (zoals de nachtzwaluw en de wulp), wandelpaden die nergens heen lijken te leiden (maar dat is juist de lol) en een echt gevoel van ruimte — iets wat je in de Randstad niet vaak vindt. Het gebied is ook historisch: de naam Plesmanhoek verwijst naar de familie Plesman, die hier in de 19e eeuw een buitenplaats had, en de zandverstuivingen zijn ontstaan door eeuwenlange zandwinning voor de glasindustrie in Haarlem.
Om er te komen, pak je het best de fiets (of de auto, maar parkeren is beperkt). Vanaf Haarlem Centrum fiets je via de Spaarne richting Spaarnwoude, volg de borden naar Recreatiegebied Spaarnwoude (ongeveer 15-20 minuten). Als je met de auto komt, neem de A4 afslag Hoofddorp, volg de borden Spaarnwoude en parkeer bij Parkeerplaats De Zandverstuiving (gratis, maar vol in het weekend). Let op: er zijn geen fietsenmakers of winkels in de buurt — neem water en een goede kaart (of je telefoon met offline kaart) mee, want de paden zijn niet altijd duidelijk gemarkeerd. Het gebied heeft één toilet (bij de parkeerplaats) en een kleine picknickplaats, maar verder is het puur natuur. Fietsen is toegestaan op de hoofdroutes, maar verlaat de paden niet — het gebied herstelt zich nog steeds van jarenlange zandwinning.
Het beste moment om te gaan is vroeg in de ochtend (voor 10 uur) of laat in de middag (na 15 uur), vooral in mei-juni (heide in bloei) of september-oktober (brem en herfstkleuren). In de zomer kan het druk zijn met wandelaars en mountainbikers, maar als je de zandduinen in loopt (richting het oosten), ben je meestal alleen. In de herfst en winter is het gebied stil en mysterieus — perfect voor een eenzame wandeling met kraaien die boven je hoofd cirkelen. Mijd de weekends in juli/augustus als je rust zoekt; dan is het vooral druk met gezinnen en hondenuitlaters. En als je écht alleen wilt zijn: ga op een doordeweekse dag in november, dan is het alsof het gebied van jou is.
Kom voor 9 uur in de zomer en loop direct naar het oostelijke deel van de zandverstuivingen (volg het smalle pad achter de grote dennen). Daar vind je de enige plek waar nog wilde tijm groeit — en meestal geen mens.
Neem sandalen met sokken mee. Na een regenbui worden de zandpaden modderig, maar als de zon schijnt, is het zand zo heet dat je blote voeten verbrandt. De combinatie van sokken + sandalen voorkomt beide.
Als je vogels wilt spotten, ga naar de noordwesthoek bij zonsopgang. Daar zit een kleine vijver waar kiekendieven en ijsvogels komen — maar alleen als je stil bent en niet met je telefoon rammelt.
Vergeet niet om de oude glasovenresten te zoeken. Loop vanaf parkeerplaats De Zandverstuiving 300 meter naar het zuiden, dan zie je een verweerde betonnen fundering — het enige wat over is van de 19e-eeuwse glasfabriek die hier stond. Niemand vertelt je erover, maar het is er wel.
IJweg, 2131 LT Hoofddorp, Nederland
Nee, er zijn geen gemarkeerde wandelroutes zoals in nationale parken. Het gebied heeft vrije loopruimte, maar er zijn wel onofficiële paden die door wandelaars en mountainbikers zijn uitgesleten. De beste manier om te verkennen is: volg de zandpaden richting het oosten (naar de duinen) of loop langs de rand van het bos (richting het zuiden). Download offline kaarten (bijv. van OSMAnd of Komoot) en plan je route van tevoren — er is geen mobiel bereik in het midden van het gebied.
Ja, honden mogen los in Plesmanhoek, maar alleen in de periode van 1 oktober tot 1 mei. Van 1 april tot 30 september moeten honden aan de lijn (om vogels te beschermen tijdens broedtijd). Ook buiten die periodes: raap de poep op — er zijn geen afvalbakken, en het gebied is klein genoeg dat het snel vervuild raakt.
Nee, kampen is verboden, en vuur maken is alleen toegestaan op de officiële picknickplaats (bij parkeerplaats De Zandverstuiving) — en dan ook alleen in een gesloten metalen vuurkorf (die je zelf moet meenemen). Wildkamperen wordt streng beboet (tot €200), en vuurtjes buiten de picknickplaats doven het natuurlijk evenwicht (de bodem is droog en brandgevaarlijk in de zomer).
Overdag is het absoluut veilig — je ziet bijna nooit andere mensen, laat staan enge types. ’s avonds wordt het stil en donker, maar het is niet officieel verlicht, dus als je alleen gaat: neem een sterke zaklamp mee en blijf op de paden. Er zijn geen bewakingscamera’s of rangerposten, maar er zijn ook geen criminaliteitscijfers — het grootste risico is dat je verdwaalt of je enkel verzwikt op een wortel.
Er is niets in het gebied zelf. De dichtstbijzijnde opties zijn: - Café-Restaurant De Zandberg (Spaarnwoudseweg 120, Spaarnwoude) — 10 minuten fietsen, heeft koffie, broodjes en een terras. - Supermarkt Albert Heijn (Stationstraat 1, Hoofddorp) — 15 minuten met de auto, voor boodschappen. Neem altijd water mee — in de zomer is er geen schaduw, en de enige fonteintjes zijn bij de parkeerplaats (soms kapot).