
Nieuw Leeuwenhorst
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs78Onze eerlijke mening
“ Niet voor wie een gepolijst park zoekt — dit is ruig, historisch en soms modderig. Maar als je van verborgen hoekjes houdt waar je je verbeelding kunt loslaten, is dit een goudmijn. Alleen: als je denkt dat ‘natuur’ betekent ‘geasfalteerde paden en picknicktafels’, ga dan naar Kennemerduinen.”
Nieuw Leeuwenhorst: waar 17e-eeuwse allure botst met oorlogsgeschiedenis en een wild natuurparadijs
Dit is geen gewoon bos — het is een tijdcapsule met lagen geschiedenis, van middeleeuwse kloosterruïnes tot Duitse tankgrachten uit de Tweede Wereldoorlog, nu omgetoverd in een romantisch landgoed met vrij zicht op Dijckenburch. Wat het echt bijzonder maakt? De Spiegelvijver, waar ijsvogels jagen in kristalhelder water (dankzij jarenlange schoonmaakacties), en de Koepelberg, een uitzichtheuvel waar je tussen de rododendrons staat alsof je in een 19e-eeuws schilderij bent beland. Maar het echte geheim? Het is een van de weinige plekken in de duinen waar je drie vleermuissoorten in één avond kunt spotten — als je weet waar en wanneer. En dan zijn er nog de verborgen boomstammenpaden over het water, waar kinderen (en volwassenen) als eekhoorns overheen kunnen springen. Dit is geen gewoon wandelgebied: het is een levend museum waar natuur en geschiedenis elkaar constant in de weg zitten — op de mooiste manier.
Hoe je er komt: geen gedoe, maar wel een paar trucs
Parkeren is simpel: volg de N206, neem de afslag Noordwijkerhout-Zuid en sla bij de rotonde linksaf de Gooweg in. Na 400 meter zie je de grote parkeerplaats (gratis, altijd plek voor 50 auto’s). Openbaar? Bus 90 van Arriva rijdt rechtstreeks vanaf Den Haag CS naar bushalte Nieuw Leeuwenhorst (10 minuten lopen naar de ingang). Let op: het terrein is half verhard — na regen wordt het drassig, dus wandelschoenen zijn een must. Honden mogen aangelijnd mee, maar rolstoelers moeten de Koepelberg skippen (te steil). Toiletten? Die zijn er niet op het terrein — het dichtstbijzijnde is bij NH Leeuwenhorst (5 minuten lopen, Langelaan 3). Vergeet je verrekijker niet: het vogelscherm bij de grote vijver is de hotspot voor aalscholvers en wintertalingen, maar zonder verrekijker zie je alleen vage vlekken.
Wanneer? Seizoensafhankelijk — maar nooit saai
Lente (april-mei): Lelietjes-van-dalen onder de beuken ruiken alsof je in een parfumfabriek staat, en de eikvarens rollen hun bladeren uit. Vleermuizen zijn nog niet actief, maar de bosuil roept al bij zonsondergang. Zomer (juni-augustus): De rododendrons bij de Koepelberg staan in paarse vlammen, en de vijver is vol met eenden en smienten. Tip: Kom voor 9u — dan is het koel en leeg. Herfst (september-november): De schraalgraslanden kleuren goud, en de moerasrolklaver trekt bijen aan. IJsvogels zijn het actiefst rond 16u, als de zon laag staat. Winter (december-februari): Kaal bos = perfect voor vleermuis-spotting (ze jagen laag bij schemering). De tankgracht vriest soms dicht — dan lijkt het alsof je op een oorlogsmonument uit een andere tijd staat. Beste tijdstip: Zonsopgang (07:30u in de zomer, 08:30u in de winter) — dan is het stil, het licht is magisch, en je hebt het rijk alleen met de bosuilen.
Kom voor 9u in de zomer — dan is de Spiegelvijver nog spiegelglad (letterlijk) en staan de rododendrons bij de Koepelberg in het zachte ochtendlicht. Na 10u wordt het druk met wandelaars en hun blaffende honden.
Loop achterlangs de grote vijver (richting het vogelscherm) en volg het smalle paadje langs de dennenbosjes — daar zit een verborgen bankje waar je uren kunt zitten zonder dat iemand je ziet. Ideaal voor vogelfotografen (of stiekeme verliefde stelletjes).
Als je vleermuizen wilt zien: sta precies om 20:45u bij de tankgracht (het grote open veld bij de parkeerplaats). De watervleermuizen komen dan in formatie overvliegen — het lijkt wel een zwerm mini-vliegtuigjes. Neem een rode zaklamp mee (verstoort ze minder dan wit licht).
De boomstammenpaden over het water zijn het spannendst als het regenachtig is geweest — dan glinstert het water tussen de stammen, en het hout is gladder (dus voorzichtig lopen!). Ga niet met Crocs — die glijden als een ijsbaan.
Ja, de Konijnenroute (4,5 km, gemarkeerd met gele paaltjes) is de officiële lus, maar je kunt ook vrij rondlopen. Alleen: blijf op de paden — buiten de routes liggen private percelen (de oude landhuizen zijn nog in particulier bezit).
Picknicken mag, maar er zijn geen officiële picknicktafels. Er staan wel drie verborgen bankjes (één bij de Koepelberg, één achter de grote vijver, één bij het vogelscherm), maar die zijn niet altijd droog. Neem een kleed mee en kijk uit voor mieren — die zijn hier agressief in de zomer.
Omdat het landgoed in de 17e eeuw vier keer is opgesplitst en verkocht. Nieuw Leeuwenhorst (dit deel) was de jongste buitenplaats, aangelegd in 1680 door een rijke Amsterdamse koopman. De naam ‘nieuw’ sloeg op de tijd, niet op de locatie — het ligt pal naast Oud Leeuwenhorst (dat al uit 1300 stamt!).
Nee, geen officiële gidsen. Maar elke eerste zaterdag van de maand (10-12u) organiseert Stichting Zuid-Hollands Landschap een vrijwillige vogelkijkwandeling (gratis, maar meld je aan via [hun website](https://www.zuid-hollandslandschap.nl)). Voor geschiedenisbuffels: de infoborden bij de Spiegelvijver en Koepelberg vertellen het meeste — maar als je dieper wilt graven, lees dan het boek 'De Leeuwenhorst: Van klooster tot landgoed' (te koop in de boekhandel in Noordwijkerhout).
Nee, zonder vergunning. Het landgoed valt onder Nationaal Park Hollandse Duinen, en commercieel gebruik (betaalde shoots, bruiloften) is alleen toegestaan met een specifieke toestemming van het parkbeheer. Vraag een locatievergunning aan via [hun contactformulier](https://www.hollandse-duinen.nl/contact) — maar reken op weken wachttijd en een vergoeding (€150–€300 per dag).