Buiten activiteiten
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs84Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ Dit park is geen Instagram-filter—het is ruig, onvoorspelbaar en soms modderig. Als je een geasfalteerd wandelpad met bankjes zoekt, ga naar het Spaarnwouderbos. Maar als je echte natuur wilt, waar je je voeten in duinzand begraaft en je afvraagt waar dat rare geluid vandaan komt (spoiler: een das), dan is dit je plek. En ja, het is gratis, maar dat betekent ook dat je zelf moet nadenken over wat je meeneemt—geen koffietentjes of wc’s op elke hoek. ”
Over deze activiteit
Nationaal Park Zuid-Kennemerland: waar de duinen ademen en de tijd stilstaat
Dit is geen gewoon duingebied—het is een levend laboratorium van natuurherstel, waar de Duitsers ooit bunkers groeven en waar nu konijnen, zeldzame orchideeën en zelfs bevers hun territorium hebben veroverd. Het park is een van de weinige plekken in Nederland waar je echte dynamische duinen ziet: door de ingrepen van Staatsbosbeheer (denk aan de 5 sleuven in de zeereep en de kuddes grazende edelherten) blijft het landschap in beweging. Je loopt hier niet alleen door de natuur, maar in de natuur—met zand dat onder je voeten verschuift, zoutige lucht die je longen schoonspoelt en uitzichten die van de Haarlemmermeer tot aan IJmuiden reiken. En dan zijn er nog de verborgen parels: de Atlantikwall-bunkers die nu onder bramen verstopt liggen, de geheime picknickplekken bij de Duinvis (een oude vuurtoren die je alleen vindt als je afwijkt van de paden) en de Zeeweg, waar je ’s avonds de zeehonden bij Katwijk kunt spotten als je geluk hebt.
Hoe kom je er? En waar parkeer je zonder stress?
Het park is overal in Haarlem, Bloemendaal en Zandvoort, maar de beste startpunten zijn:
- Bezoekerscentrum De Kennemerduinen (Zeeweg 12, Overveen) – parkeerterrein hier is gratis, maar vol tegen 10u in het weekend. Neem de bus (lijn 80 van Haarlem CS, 20 min) of fiets via de Duin- en Bosroute (afgesloten voor auto’s, dus rustig).
- Duinrell (bij Lisse) – ideaal als je met kinderen komt, maar betaald parkeren (€6/uur) en druk in de zomer.
- Velserbeekdal (bij Velsen) – het minst toeristische stuk, met donkere bossen en een beek waar je in de herfst paddenstoelen vindt. Parkeer bij Parking Velserbeek (€3,50/uur, weinig bekend dus vaak plek).
Pro-tip: Download de Natuurmonumenten-app voor realtime informatie over sluitingen (soms zijn paden afgesloten voor herstelwerkzaamheden) en waterstanden in de duinbeekjes.
Wanneer ga je? En wat neem je mee?
Lente (april-mei): De brem staat in bloei (geel tapijt over de duinen) en de dwergirissen bij de Velserbeek zijn een fotomoment. Maar: ga voor 9u, want tegen 10u is het druk bij de uitkijkpunten.
Zomer (juni-augustus): Te druk voor de meeste mensen, maar als je voor 7u gaat, heb je de duinen voor jezelf—de zon komt op boven het strand en de zee is spiegelglad. Neem: zonnebrand (geen schaduw!), een flesje water (geen drinkwaterpunten in het park) en een zandvrij picknickkleed (het zand waait overal).
Herfst (september-oktober): De eiken in het Velserbeekdal kleuren rood en de bossen ruiken naar vochtige aarde. Perfect voor: lange wandelingen zonder mensen. Let op: Sommige paden zijn modderig na regen—wandelschoenen zijn een must.
Winter (november-maart): Het park is het mooist als het leeg is. De duinen zijn bedekt met rijp, de bunkers zien er spookachtig uit en bij de Duinvis hoor je alleen de wind. Neem: thermokleding en een verrekijker (voor trekvogels bij het Overveense Buitenpolder).
Waarschuwing: In de winter zijn sommige paden officieel gesloten (veiligheidsrisico door zandverplaatsing), maar locals weten dat je via de oude jachtpaden (niet gemarkeerd) toch kunt lopen—maar alleen als je weet waar je gaat.
Insider Tips
💡
Kom voor 8u in de zomer naar Duinvis (de oude vuurtoren bij Overveen) en loop naar het noordelijke uitkijkpunt—dan heb je het hele duinpanorama voor jezelf, inclusief zeehonden die bij Katwijk aan land komen. Neem de trap achter de vuurtoren (niet de officiële route), daar staat een bankje waar je ongezien kunt zitten.
💡
In het Velserbeekdal ligt een verborgen picknickplek bij de oude watermolen (coördinaten: 52.3842° N, 4.6219° E). Je moet door een smal paadje tussen de bramen, maar daar is een plat rotsblok waar je kunt zitten met uitzicht op de beek—lokale vissers komen hier soms met hun hengel, maar ze delen hun plek als je stil bent.
💡
Als je in de herfst gaat, zoek de paddenstoelen bij de Zandvoortse duinen (rond Duinweg 12). De gele ridderzwam groeit daar massaal in oktober—maar pluk alleen als je zeker weet wat het is, want er zitten ook giftige tussen. Neem een mes en een mandje mee, en ga voor 10u (dan is het nog koel en zijn de paddenstoelen vers).
💡
Bij bunker 499 (bij Overveen, te vinden via de Atlantikwall-route) ligt een vergeten betonnen trap die naar een oude schuilkelder leidt. Niet voor iedereen—de trap is glibberig en de kelder is donker, maar als je een zaklamp meeneemt, vind je graffiti uit de jaren 50 en een perfecte plek om je lunch op te eten zonder toeristen. Let op: De ingang is half dichtgegroeid met braamstruiken—trek handschoenen aan.
✓ Perfect voor
- Je wilt *echte* natuur ervaren, zonder geasfalteerde paden of koffiekraampjes—en je vindt het niet erg om je schoenen vies te maken.
- Je bent op zoek naar *verborgen plekken* die niet in de officiële gidsen staan (denk: verlaten bunkers, geheime picknickspots, wildpaddenstoelen).
- Je komt uit Haarlem en wilt een *lange fietstocht* maken zonder de drukte van het strand—de *Duin- en Bosroute* is perfect, met stoppunten bij de Duinvis en Velserbeek.
- Je bent een *vogelliefhebber* en wilt trekvogels spotten bij de Overveense Buitenpolder (in de herfst komen hier *gansenkuddes* en *zeldzame waadvogels* over).
- Je zoekt een *gratis* outdoor-activiteit voor kinderen die *avontuurlijk* is (denk: schatzoeken in de bunkers, dieren spotten bij de Duinvis, of een *nachtwandeling* met zaklamp in de herfst).
✗ Skip als
- Je wilt een *georganiseerde* wandeling met een gids—dit park is zelf ontdekken, geen groepsactiviteit.
- Je hebt *hoge hakken* of *nieuwe sneakers* aan—het terrein is zanderig, modderig en vol wortels. *Wandelschoenen of oude gympen zijn een must*.
- Je zoekt *toiletten of drinkwater* op elke hoek—er zijn er maar een paar (bij het bezoekerscentrum en bij Duinrell), en in de zomer staan er rijen.
- Je bent allergisch voor *brandnetels, bramen of zandvlooien*—de paden zijn smal en de begroeiing groeit soms tot over het pad. *Lange broek aanraden*.
- Je wilt *fotogenieke* plekken met weinig mensen—dan moet je *voor 7u* gaan in de zomer, of in de winter. In het weekend tussen 10u en 16u is het druk bij de uitkijkpunten.
Praktische informatie
Veelgestelde vragen
Is het park *echt helemaal gratis*? Of zijn er verborgen kosten?
Het park zelf is gratis, maar parkeren kan kosten: - Gratis: Parking bij het bezoekerscentrum (Zeeweg 12, Overveen)—maar vol tegen 10u in het weekend. - Betaald: Parking Duinrell (€6/uur in de zomer), Parking Velserbeek (€3,50/uur). - Tip: Fietsers en busreizigers (lijn 80 vanaf Haarlem CS) betalen niets. Let op: Als je bij de bunkers parkeert (bijvoorbeeld bij Duinweg), staat er soms een handgeschreven bordje met ‘betaald parkeren’—dat is niet officieel, maar locals betalen soms €2 aan een vrijwilliger voor onderhoud.
Mag je *vuurtjes stoken* in het park? En waar dan?
Officieel nee, maar er zijn twee uitzonderingen waar locals het wel doen (met respect voor de natuur): 1. Bij de Duinvis (het oude vuurtorengebied)—er ligt een betonnen plaat waar mensen soms een klein kampvuur maken. Regels: Alleen hout dat je meeneemt (geen takken uit het park!), voor 20u uitmaken, en as meenemen. 2. Bij het Velserbeekdal (bij de oude watermolen)—er is een zandplek waar mensen weleens barbecueën. Maar: In droge periodes (juni-september) is vuur strikt verboden door brandgevaar. Waarschuwing: Als je betrapt wordt, krijg je een boete van €95. Doe het alleen als je zeker weet dat er geen bosbrandgevaar is.
Waar kan ik *water* vinden als ik een lange wandeling maak?
Er zijn geen drinkwaterpunten in het park, maar deze plekken hebben water: - Bezoekerscentrum De Kennemerduinen (Zeeweg 12)—gratis kraan bij de toiletten. - Duinrell (bij Lisse)—betaalde koffietent met water (€2,50 voor een flesje). - Café Duinrust (bij Velserbeek)—gratis water als je iets koopt (€3 voor een kop koffie). Tip: Neem een herbruikbare fles mee en vul hem bij een van deze plekken. In de zomer zijn de kraanpunten vaak droog—neem extra water mee (minimaal 1L per persoon).
Zijn er *gevaarlijke dieren* in het park? Bijvoorbeeld adders of teken?
Ja, maar het is zeldzaam als je voorzichtig bent: - Adders: Ze zitten vooral in zonnige duinpanne (lage, droge plekken). Hoe herken je ze? Ze hebben een zandkleurige tekening en zijn traag—loop er niet overheen, maar maak ook geen paniekerige bewegingen. In 30 jaar zijn er geen ernstige beten gemeld in het park. - Teken: Die zitten in hoog gras en struiken (vooral bij de Velserbeek). Preventie: Spray met tekenmiddel (bij de apotheek, €10) op je kleding, en check je lichaam na afloop (vooral knieholtes en liezen). - Das en everzwijn: Die zijn schuw, maar als je ’s avonds in het Velserbeekdal loopt, kun je ze weleens zien. Maak geen plotselinge geluiden—ze vluchten vanzelf. Let op: In de herfst zijn er meer teken—draag lange broeken als je door hoog gras loopt.
Welke *routes* zijn het meest *avontuurlijk* voor kinderen (8-12 jaar)?
Drie routes die kinderen echt spannend vinden (met verhalen, schatten en dieren): 1. De Bunkerroute (Overveen)—Start bij bunker 499 (te vinden via de Atlantikwall-route) en volg de oude Duitse loopgraven. Onderweg: - Verstoppertje spelen in de bunkers (er zijn er 3 die je kunt verkennen). - Schatzoeken: Verstop kleine ‘schatten’ (steentjes met glitter) en laat je kinderen ze zoeken. - Dieren spotten: Konijnen en eekhoorns komen hier vaak. Duur: 1,5 uur. Tip: Neem een zaklamp mee voor de donkere bunkers. 2. De Duinvis-avontuur (Overveen)—Loop van het bezoekerscentrum naar de Duinvis (oude vuurtoren) en dan via het zandpad naar het noordelijke uitkijkpunt. - Klimmen: De Duinvis heeft een oude metalen trap—kinderen mogen erop (onder toezicht). - Zeehonden kijken: Bij het uitkijkpunt kun je met een verrekijker (meenemen!) zeehonden bij Katwijk spotten. - Zandkastelen bouwen: Bij het uitkijkpunt is een zandvlakte waar je kastelen kunt maken. Duur: 2 uur. Tip: Neem een schepje mee voor zandspel. 3. Het Velserbeekdal-mysterie (Velsen)—Volg de rode markeringen van het bezoekerscentrum naar de oude watermolen. - Waterdieren vangen: Bij de beek kun je met een netje (€5 bij de winkel in het bezoekerscentrum) kikkervisjes vangen. - Geheime brug: Er is een verborgen houten brug over de beek—spring erover (als je durft!). - Paddenstoelen zoeken: In de herfst liggen er gele ridderzwammen—niet eten, maar mooi voor een natuurcollage. Duur: 1,5 uur. Tip: Neem laarzen mee—de paden zijn modderig na regen.