Midden-Herenduin
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs100Onze eerlijke mening
“ Dit is geen ‘instagrammable’ plek met horeca en speeltjes – het is ruig, onvoorspelbaar en soms modderig. Als je wilt ontsnappen zonder 20 minuten in de file te staan, is het perfect. Maar als je een gezin hebt met kleine kinderen of een rolstoel, zoek iets anders. ”
Midden-Herenduin: Haarlem’s verborgen duinjuweel waar de stad ophoudt en de wildernis begint.
Tussen de drukte van Haarlem en de toeristische massa van Zandvoort ligt dit 4.000 hectare grote natuurgebied – een mix van stuivende duinen, oude buitenplaatsen en Europese beschermde graslanden waar je echt alleen kunt zijn. Het is geen postkaartlandschap met hordes mensen, maar een labyrint van zandpaden waar je op een doordeweekse ochtend alleen de wind, grazende Schotse hooglanders en misschien een ree tegenkomt. De bijzonderheid? Hier zie je alle Nederlandse landschappen in miniformaat: van het donkere duinbos van De Hout (een 17e-eeuws jachtgebied van de Haarlemse elite) tot de open Zeereep, waar de duinen nog steeds groeien en krimpen. En dan is er ‘t Wed – een diep, donker meer dat in de jaren 50 gegraven is voor de ophoging van Schalkwijk, nu een verborgen zwemplek waar locals naartoe gaan als ze niet willen delen met dagjesmensen uit Amsterdam.
Kom je er? Pak de fiets of wandelschoenen – auto’s zijn hier niet welkom (behalve bij ingang Koevlak, waar je voor €3,50 per dag kunt parkeren).
De snelste route vanaf Haarlem: neem bus 80 (richting Zandvoort, haltes Duin en Bos of Koevlak), of fiets via de Zeeweg (20 minuten vanaf het centrum, volg de borden Nationaal Park). Eenmaal binnen: het Midden-Herenduin is het middenstuk van het park – tussen de ingangen Koevlak (oost, bij ‘t Wed) en Duin en Bos (west, bij de buitenplaats Huis ter Linde). De paden zijn onverhard: zand, grind en soms modder (na regen). Neem absoluut een kaart mee (of download de app Nationaal Park Zuid-Kennemerland), want de paden zijn niet altijd duidelijk. Toiletten zijn alleen bij ingang Koevlak (gratis) en bij het bezoekerscentrum De Kennemerduinen (Zeeweg 200, Zandvoort). Drinkwater? Alleen bij het bezoekerscentrum – neem een fles mee.
Wanneer ga je? Nooit in het weekend, nooit in juli/augustus – en zeker niet na een regenbui (dan wordt het een modderbad).
De magische momenten: maandagochtend 8-10u (leeg, koel, mist boven de duinen), eind oktober (herfstkleuren + geen toeristen), of januari/februari (winterstilte, soms ijs op ‘t Wed). Vermijd de Zeeweg na 14u in het weekend – dan staan de auto’s bumper aan bumper. Voor fotografen: zonsopgang in december (laagstaande zon over de duinen) of zonsondergang in juni (het licht blijft tot 22u). Pro-tip: Als je ‘t Wed wilt zwemmen, ga voor 10u – dan is het water nog koel en het strandje leeg. Na 14u wordt het druk met gezinnen uit Bloemendaal.
Kom voor 9u via ingang Koevlak en loop direct naar ‘t Wed – het water is dan spiegelglad en je hebt het hele strandje voor jezelf. Neem een handdoek mee, maar geen muziek: geluid draagt ver en stoort de reeën die ‘s ochtends bij het meer drinken.
Volg het zandpad achter Huis ter Linde (de buitenplaats bij Duin en Bos) naar het oude jachtgebied De Hout. Hier staan nog steeds bordjes uit de 19e eeuw met waarschuwingen voor ‘wildstroperij’ – en als je geluk hebt, zie je de graffiti die Haarlemse scholieren er in de jaren 70 hebben achtergelaten.
In september, als de heide bloeit, loop je om 16u naar de Zeereep (het westelijkste punt). De ondergaande zon kleurt de duinen rood, en de wind maakt zo’n herrie dat je je oren moet bedekken – maar dan hoor je ook de wisenten niet aankomen tot ze recht voor je staan.
Neem een zaklamp mee als je na zonsondergang wilt blijven. Bij ‘t Wed is een klein, verborgen zandstrandje aan de noordoostkant (niet zichtbaar vanaf het pad) waar je in het donker de sterren kunt zien zonder lichtvervuiling – maar ga niet alleen, want het pad terug is lastig te vinden.
Nee. Het park sluit bij zonsondergang (in winter rond 16:30u, in zomer tot 21:30u). Er zijn geen verlichting of beveiliging – als je na sluitingstijd betrapt wordt, krijg je een boete van €95.
Ja, maar alleen als de PWN-vlag groen is (gecontroleerd van 1 mei–30 september). In andere maanden is het technisch toegestaan, maar de waterkwaliteit wordt niet gemeten. Locals zwemmen er het hele jaar, maar pas op: het is diep (8m) en koud – zelfs in augustus.
Nee. Kamperen is verboden, en open vuur (ook barbecues) is alleen toegestaan op de officiële picknickplekken bij ingang Koevlak (gratis, maar je moet hout meenemen – verkopen doen ze niet). Wildkamperen levert een boete op.
Ja, bij Fietsverhuur Zandvoort (Zeeweg 180, 5 minuten fietsen vanaf ingang Duin en Bos) – €12,50 per dag. Maar niet de elektrische fietsen nemen: de zandpaden zijn te zwaar voor de batterij. Beter: een ouderwetse citybike met brede banden.
Rustig blijven staan, niet wegrennen (ze zijn sneller dan je denkt). Maak jezelf groot, praat kalm en loop zijwaarts weg. Als hij dichterbij komt: ga achter een boom staan – wisenten zijn slechte klimmers. Nooit tussen een koe en haar kalf gaan staan. En ja, ze bijten – maar alleen als je ze provoceert.