Leyduin
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs78Onze eerlijke mening
“ Leyduin is geen ‘leuk uitje’ — het is een plek waar je even niets doet, en dat is precies waarom het werkt. Als je op zoek bent naar picknickplekken, speeltuintjes of een gezellige strandtent, ga dan naar Zandvoort. Maar als je écht even weg wilt zijn, zonder mensen, zonder geluid, alleen zand en wind, dan is dit het. En ja, het is wild — geen wc’s, geen afvalbakken, geen regels. Neem je eigen spullen mee, en wees voorbereid op modder, zand in je schoenen en de kans dat je helemaal alleen bent. ”
Leyduin is het laatste stukje ongerepte duinlandschap tussen de drukte van Haarlem en de Noordzee, een plek waar je nog echt alleen kunt zijn — geen hordes toeristen, geen horecageweld, alleen zand, helmgras en de wind die rechtstreeks van de zee komt. Wat het bijzonder maakt? Dit is geen aangeharkt natuurgebied, maar een wild stuk duin met zeldzame planten (zoals de duinroos en zandzegge), waar je in de lente de bollenvelden in de verte ziet liggen en in de herfst de zee soms zo dichtbij lijkt dat je denkt dat je in Zeeland staat. De combinatie van geen faciliteiten (ja, echt: geen wc’s, geen afvalbakken, geen bordjes) en de onvoorspelbare sfeer — op een winderige dag voelt het als Schotland, op een stille zomerochtend als een verlaten strand in Portugal — maakt het uniek. Dit is geen plek voor Instagram, maar voor mensen die even weg willen zijn.
Hoe kom je er? Vanaf Haarlem Centrum pak je de bus 85 richting Vogelenzang (staptijd: 25 min, €2,40 met OV-chipkaart) en stap je uit bij de halte ‘Vogelenzang, Duinweg’. Vandaar is het nog 10 minuten lopen over een zandpad (goede schoenen aan!), waarna je ineens in een ander landschap staat. Met de fiets? Volg de fietspaden langs de Amsterdamse Waterleidingduinen (route via Overveen), maar let op: het laatste stuk is zandig en hobbelig — geen racefietsen dus. Parkeer je auto? Er is een gratis parkeerterrein bij Duinweg 10 (Vogelenzang), maar het is klein en vaak vol tegen het weekend. Tip: Kom voor 10u of na 16u om stress te vermijden. Let op: er zijn geen toiletten, geen waterpunten en geen afvalbakken — neem je eigen water mee en gooi je afval weer mee terug.
Wanneer ga je? Lente (april-mei) is magisch: de bollenvelden in de verte staan in bloei, de duinen zijn groen en de lucht ruikt naar zout en bloesem. Herfst (september-oktober) is mijn favoriet — de zee is vaak zo dichtbij dat je denkt dat je in Katwijk staat, en de duinen zijn leeg. Middag? Ga voor 14-16u als de zon laag staat en het licht alles goud kleurt. Ochtend? Kom voor 9u als de mist nog tussen de duinen hangt en je het gevoel hebt dat je de enige bent op aarde. Winter? Ja, maar alleen als je van echt weer houdt — bij storm voelt het alsof je op een schip staat. Mijd juli/augustus: dan is het druk met dagjesmensen uit Amsterdam die ‘even de natuur in’ willen, maar geen idee hebben hoe ze zich moeten gedragen.
Kom voor 9u op een doordeweekse ochtend in mei — dan staat het helmgras nog laag, liggen er soms duinparelmoervlinders (zeldzaam!) en heb je het hele gebied voor jezelf. Parkeer je auto bij Duinweg 10 en loop recht het zandpad in (niet het fietspad volgen!), dan kom je bij het verborgen stuk duin waar bijna niemand komt.
Neem een oude deken of een zitkussen mee — het zand is koud, zelfs in de zomer, en de grond is oneffen. En verstop je spullen onder een struik als je even gaat wandelen; er zijn geen dieven, maar de wind pikt alles mee wat niet vastzit.
Loop richting het westen (de kant van de zee) tot je bij een klein houten bankje komt dat half in het zand begraven ligt. Dat is het eerste punt waar je de Noordzee ziet zonder dat er huizen of duinafgravingen in de weg zitten. Ga daar zitten en kijk naar de vliegroutes van de trekvogels in de herfst — je ziet ze soms op 10 meter afstand overvliegen.
Als je fotografeert, kom in oktober bij zonsondergang — het licht is dan zo laag dat de duinen lange schaduwen werpen en de helmgras goud kleurt. Maar niet met een drone: dat is verboden in dit gebied, en de boswachterij houdt het in de gaten.
2114 BB Vogelenzang, Nederland
Nee, echt helemaal niets. Neem je eigen water mee (minimaal 1 liter per persoon), en gooi je afval weer mee terug — er zijn geen afvalbakken. Als je moet plassen: ga achter een duin of in het helmgras, maar niet zichtbaar vanaf het pad. Er zijn ook geen wc’s in de buurt; de dichtstbijzijnde is bij Vogelenzang Dorp (15 min lopen).
Ja, maar het parkeerterrein bij Duinweg 10 (Vogelenzang) is klein en vaak vol, vooral in het weekend. Kom voor 10u of na 16u om een plek te vinden. Er is geen entree, maar het terrein is gratis. Let op: het laatste stuk naar Leyduin is een zandpad — geen asfalt, dus geen sportwagens of lage auto’s.
Ja, overdag is het volkomen veilig. Het is een open duinlandschap zonder verstopplekken, en je ziet mensen van mijlenver aankomen. ’s Avonds wordt het stiller, maar er zijn geen verlichting of paden — als je niet bekend bent, kan het lastig zijn om terug te lopen. Neem een zaklamp mee als je na zonsondergang gaat, en volg het zandpad terug (niet afwijken!).
Nee, vuur is strikt verboden — het is een beschermd duingebied, en de kans op brand is groot door de droge helmgras. Kamperen is ook niet toegestaan; het is geen officiële kampeerplek. Je mag wel een picknick houden, maar neem al je spullen weer mee terug (geen glas, geen plastic).
Als je vanaf het parkeerterrein bij Duinweg 10 loopt, volg je het zandpad (niet het fietspad!) richting het westen. Na ongeveer 800 meter wordt het pad smaller en zie je geen huizen, geen paden en geen mensen meer — dan ben je er. Leyduin herken je aan de wilde duinen zonder begroeiing of afrastering. Er zijn geen bordjes, maar als je het fietspad blijft volgen, kom je bij de Amsterdamse Waterleidingduinen (die zijn wel aangelegd).