Landje van Gruijters
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
spaarndam
Wegwijs
Wegwijs78Onze eerlijke mening
“ Dit is geen ‘instagrammable’ park met picknicktafels, maar een ruig, echt stukje natuur waar je écht iets ziet – als je weet waar je moet kijken. Als je geen modder, geen muggen en geen vogelgeluiden wilt, blijf dan thuis. ”
Het Landje van Gruijters is een verborgen juweel tussen Spaarndam en Velserbroek: een uniek natuurgebied van 12 hectare waar weidevogels als grutto’s, kieviten en tureluurs hun laatste Nederlandse toevluchtsoord hebben gevonden. Wat het bijzonder maakt? Dit is een van de weinige overgebleven zompige graslanden in Noord-Holland, beheerd door vrijwilligers die met schrikdraad, broedeilanden en handmatig geknipte graslanden de broedsucces van deze bedreigde soorten waarborgen. Hier zie je natuurbeheer in actie – van het zout strooien op eilanden (om plantengroei tegen te gaan) tot het monteren van wildcamera’s die nachtelijke jachtpartijen van eenden vastleggen. Het gebied ligt op de restanten van de middeleeuwse Velserdijk, een voormalige zomerdijk waar vroeger veerponten naar Assendelft vertrokken. Tegenwoordig is het een stille getuige van klimaatverandering: waar vroeger het Wijkermeer stond, is nu een brakwaterplasje waar dansmuggen, tijgervlokreeften en zwartvoetjes een ecosysteem vormen dat rechtstreeks uit een biologieles lijkt te komen.
Hoe kom je er? Pak de fiets (15 minuten vanaf Haarlem CS via de N243 richting Spaarndam, volg bordjes ‘Landje van Gruijters’ na de Velserdijk) of rij met de auto (parkeer gratis op Liniepad 55, 5 minuten lopen). Let op: het terrein is onverhard – verwacht zandpaden, graslanden en modderige stukken na regen. Er zijn geen toiletten (het dichtstbijzijnde is bij Café De Velser, 10 minuten fietsen), maar wel fietsrekken bij de ingang. Het gebied is klein maar dichtbegroeid: volg de gele paaltjes langs het pad, anders loop je zo het riet in. Voor vogelliefhebbers: neem verrekijker en waterdichte schoenen mee – in de winter kan het hier glibberig zijn door bevroren plassen.
Het beste moment om te gaan is vroeg in de ochtend (voor 9 uur) in mei-juni (broedtijd) of oktober-november (trektijd). Dan zijn de vogels actief, en het licht is perfect voor foto’s. Mijd weekends in juli/augustus – dan is het druk met wandelaars en honden (hoewel honden aan de lijn moeten). In de herfst zijn de kleuren prachtig, maar pas op voor modder: na regen wordt het een mini-moeras. Voor sterrenkijkers: het gebied is ’s avonds pitchdonker (geen lichtvervuiling), maar neem een zaklamp met rood licht mee om de dieren niet te storen. Pro tip: Kijk op de [website van Stichting Duurzaam Natuurbeheer](https://www.landjevangruijters.nl) voor vogelexcursies (gratis, maar inschrijven verplicht) – dan zie je het gebied door de ogen van een expert.
Kom voor 8 uur ’s ochtends in mei: dan staan de grutto’s op hun nesten te roepen en zie je ze met je blote oog op de broedeilanden. Neem een statief mee – de eilanden liggen 200 meter verderop en een telelens is hier goud waard.
Loop niet over het middenpad, maar volg de linkerroute langs de plas: daar zitten de visdieven (kleine, schuwe eendjes) en hoor je de kieviten waarschuwen. Pas op voor brandnetels langs het water.
In oktober, als de plas laag staat, zie je soms Noordse woelmuizen (zeer zeldzaam!) – zoek naar kleine hoopjes aarde bij de rietkraag. Neem een loep mee: hun poepjes zijn piepklein en donker.
Als je écht alleen wilt zijn, ga op een dinsdagmiddag in september. Dan zijn de vrijwilligers bezig met het hooien en let niemand op bezoekers. Neem laarzen mee – het gras is dan kort, maar de grond is drassig.
Liniepad 55, 1991 AV Velserbroek, Nederland
Ja, maar aan de lijn (maximaal 2 meter) en uitsluitend op de paden. Honden mogen niet loslopen, zelfs niet in de winter. Er zijn bordjes bij de ingang.
Nee, maar Café De Velser (10 minuten fietsen, Velserweg 122, Spaarndam) heeft goede koffie en broodjes. Alternatief: Restaurant De Wetering (15 minuten, Wetering 1, Spaarndam) voor een warme maaltijd.
Nee. Het gebied is uitgesloten voor sport om de vogels niet te storen. Wandelen is toegestaan, maar snel lopen of rennen is verboden. Fietsen mag alleen op het Liniepad (asfaltweg langs de ingang).
Dat is schrikdraad om vossen weg te houden van de broedende vogels. De stroom staat alleen aan tijdens het broedseizoen (april-juni). De vrijwilligers controleren het dagelijks.
Nee, vissen is verboden. Het plasje is een beschermd broedgebied voor watervogels. Bovendien is het water te ondiep en vervuild (brakwater met algen).