Landgoed Duin en Kruidberg
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs93Onze eerlijke mening
“ Dit is geen ‘leuk parkje’ — het is een tijdcapsule waar je écht even uit de stad ontsnapt. Maar als je denkt dat je hier gaat picknicken met een fles wijn: vergeet het. Het is meer voor mensen die graag 2 uur lopen zonder een mens te zien, of die hun hond willen loslaten in een bos waar geen fietsers scheuren. En ja, het is gratis, maar het voelt als een betaalde ervaring — omdat het zo goed bewaard is.”
Landgoed Duin en Kruidberg is een 18e-eeuws landhuis met 120 hectare bos, duinen en Engelse landschaps-tuinen — een verborgen juweel tussen Haarlem en de Noordzee. Het is geen gewoon park: hier loop je over zandpaden die ooit door adellijke families werden aangelegd, langs zeldzame kruidbergen (vandaar de naam) en door bossen die nog steeds worden beheerd zoals in de 1800-tal. Het bijzondere? Het landgoed is gratis toegankelijk voor wandelaars, maar voelt als een privédomein met zijn stille lanen, historische koetshuizen en uitzichtpunten waar je de skyline van Haarlem en de duinen ziet. Het is het soort plek waar je na 10 minuten lopen denkt: ‘Hoe kan dit zo dicht bij de stad liggen?’ — en waar je toch nog mensen tegenkomt die hier al 30 jaar hun hond uitlaten en elke boom kennen.
Hoe kom je er? Vanaf Haarlem Centraal neem je bus 80 richting Velsen-Zuid (15 min, €2,40 met OV-chipkaart) en stap je uit bij halte Duin en Kruidberg. Vanaf daar is het 5 min lopen via de Kruidbergweg — volg de bordjes ‘Landgoed Duin en Kruidberg’. Parkeer je auto? Gratis op de parkeerplaats bij het hotel (volledig, ook in weekend), maar fietsers hebben het voordeel: er zijn fietsenrekken bij de ingang en een asfaltpad (fijn grind na 200m) dat je in 25 min naar het strand brengt. Let op: het terrein is deels onverhard (zand, wortels, hellingen) — wandelschoenen zijn een must, vooral na regen. Toiletten? Alleen bij het hotel (gratis, maar buiten het seizoen soms gesloten — check [de website](https://www.duinenkruidberg.nl) voor openingstijden).
Wanneer ga je? Herfst (oktober-november) is magisch: de kruidbergen staan in brand met paarse heide, de bomen kleuren rood en je hebt het rijk alleen (behalve op zondagochtend, dan zijn er georganiseerde paddenstoelenwandelingen). Vroeg in de ochtend (voor 9u) is het stilste — je hoort alleen de zeemeeuwen en het knisperen van bladeren. Winter (december-februari) is surrealistisch: het landgoed voelt als een bevroren schilderij, met rijp op de dennennaalden en soms sneeuw op de duintoppen. Mijd juli/augustus als je rust zoekt — dan zitten de terrassen van het hotel vol met dagjesmensen en staan er auto’s tot aan de ingang. Pro-tip: Woensdagmiddag is de dead zone voor toeristen, maar levend voor lokale wandelaars met honden.
Kom voor 9u op een doordeweekse ochtend en loop direct naar het Koetshuis Nova Zembla (het witte gebouw bij de ingang). Achter het koetshuis is een verborgen permacultuurtuin met kruiden die al sinds 1780 worden gekweekt — de geur van lavendel en rozemarijn is hier ’s ochtends het sterkst. Neem een takje mee (mag van het beheer).
Volg het rode paaltjes-pad (gemarkeerd met kleine rode stippen op bomen) vanaf de parkeerplaats. Dit is het oude jachtpad van de familie Van Aerssen — na 1,2 km kom je bij een verborgen vijver waar nooit iemand is. In de herfst staan er altijd paddenstoelen langs de oever (één soort is eetbaar: cantharellus, maar raap alleen als je zeker weet wat je doet).
Als je naar het strand wilt, neem niet het hoofdpad (dat is 30 min en saai). Loop in plaats daarvan naar het Huis ter Duin (15 min vanaf de ingang), sla linksaf bij het bord ‘Duinreservaat’ en volg het zandpad met de witte keien. Je komt uit bij een duinpan waar je altijd zeehonden ziet (zelfs in de winter) — en waar geen enkele toerist komt omdat het niet op de officiële kaart staat.
In december (tussen kerst en oudjaar) organiseert het landgoed stille boswandelingen bij maanlicht (gratis, maar je moet je voor 1 december aanmelden via de website). Neem een thermosfles thee mee — de gids (meestal een oud- boswachter) vertelt dan over de geheime tunnels die onder het landgoed liggen (uit de Tweede Wereldoorlog).
Ja, het is helemaal gratis — inclusief parkeren. Het enige waar je voor betaalt, is als je in het hotelrestaurant eet of de wellness gebruikt (vanaf €45 voor een dagpas). Zelfs de toiletten bij het hotel zijn gratis, maar soms gesloten buiten het seizoen (check [hier](https://www.duinenkruidberg.nl/bezoekersinformatie) voor openingstijden).
Ja, maar het is niet ideaal. De hoofdpaden zijn asfalt (fijn), maar de meeste routes zijn zand of grind — zwaar trappen. Verhuur? Bij Fietsenboerderij ’t Vlotter in Santpoort (10 min fietsen, €12,50/u) of Black Bikes Haarlem (€15/u, maar dan moet je eerst met de bus). Tip: Neem een mountainbike als je toch gaat.
Overdag en in de vroege avond (tot 19u) is het veilig — je komt vooral wandelaars en hondenuitlaters tegen. Maar na 20u is het pitchdonker (geen straatverlichting) en het terrein is ongelijk. Er zijn wel verhalen over wildkampeerders bij de duinpannen (vooral in de zomer), maar die zitten meestal ver van de paden. Als je ’s avonds gaat: neem een zaklamp en blijf op de hoofdpaden.
Picknicken mag, maar er zijn geen officiële picknickplaatsen (dus geen tafels of afvalbakken). Je mag alleen op het gras zitten (niet op de paden of in de tuinen bij het hotel). Vuur maken is verboden — het landgoed is extreem droog in de zomer en bosbranden zijn een risico. Neem je afval zelf mee (er zijn geen afvalbakken buiten het hotelterrein).
Ja: de ‘Kruidberg-rondwandeling’ (4,5 km, 1,5 uur). Start bij de parkeerplaats, volg de bordjes naar Huis ter Duin, loop langs de vijver met de eenden, ga omhoog naar de duintop bij de uitkijktoren (beste foto-spot!), en daal af via het bos met de witte keien (zie insider-tip 3). Onderweg zie je het landhuis, de orangerie, en als je geluk hebt: reeën bij zonsondergang.