Kostverlorenpark

Kostverlorenpark is het laatste stukje echte Hollandse duinen dat nog niet is opgeslokt door beton en toeristen. Dit 120 hectare grote natuurgebied aan de rand van Zandvoort is een overblijfsel van de oude Kennemerduinen, waar je nog steeds zandverstuivingen vindt, zeldzame planten als de duinroos en zandzegge, en zelfs een verborgen meertje (het Kostverlorenplasje) dat alleen de locals kennen. Het park is vooral bijzonder omdat het geen commercieel natuurgebied is: geen horeca, geen fietsverhuur, geen toeristische paden — gewoon wild, ruig en ongerept. Hier loop je nog steeds het risico om een konijn tegen te komen dat niet weet dat het in Nederland woont, of een reiger die je aankijkt alsof jij zijn park bent binnengedrongen. Het park is ook de laatste plek waar je nog echte duinpanmos kunt zien, een plant die bijna nergens anders in Nederland meer voorkomt.

Hoe kom je er? Het park ligt aan de Duinrandweg in Zandvoort, zo’n 10 minuten lopen vanaf het strand of 5 minuten fietsen vanaf de Zandvoortse boulevard. Parkeer je auto niet bij het grote parkeerterrein bij de ingang (dat is altijd vol en duur, €3,50 per uur), maar rij door naar de Duinrandweg 100 — daar is een gratis onbekend parkeertje voor maximaal 20 auto’s, waar je vaak nog een plek vindt. Let op: het park heeft geen officiële ingang, dus je moet gewoon een van de zandpaden volgen vanaf de Duinrandweg. De ondergrond is een mix van zand (los en diep in de duinen), gras (in de pannen) en grindpaden (slechts twee, namelijk het Hoofdpad en het Zuidelijk Zandpad). Toiletten? Die zijn er niet — het dichtstbijzijnde is bij Strandpaviljoen De Zandrat (5 minuten lopen). Water? Neem zelf mee, want er zijn geen drinkfonteintjes. Fietsen mag, maar alleen op de grindpaden — in de duinen zelf is het verboden (en het zand maakt je banden toch kapot). Honden mogen aan de lijn mee, maar in de broedseizoen (maart-juli) is het hele park verboden voor honden.

Het beste moment om hier te zijn is vroeg in de ochtend (voor 9 uur) of laat in de middag (na 16 uur), wanneer de meeste wandelaars weg zijn en het park weer aan de konijnen en de wind toebehoort. Herfst is de mooiste tijd: de duinen kleuren goud, de lucht is helder, en je hebt het hele gebied voor jezelf. In de zomer is het drukker, maar als je voor 8 uur komt, vind je nog steeds rustige plekken. Winter is magisch als het heeft gevroren — de duinen lijken dan op een bevroren woestijn. Vermijd weekenden in juli/augustus, want dan wordt het park overspoeld door dagjesmensen die denken dat ze in een national park zijn. Als je echte stilte zoekt, ga op een doordeweekse dag in oktober — dan is het park leeg, de lucht geurt naar dennen, en je hoort alleen het ruisen van de zee in de verte.