Kloostertuin
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs90Onze eerlijke mening
“ Als je een instagrammable tuin zoekt met bloemenzeeën en picknickplekken, ga dan naar de Hofjes of Spaarnepark. Dit is een stille, bijna sacrale plek voor wie even wil zitten tussen oude stenen en kruiden – niet voor wie actie of entertainment zoekt. En nee, er is geen koffie of wc, dus plan dat van tevoren. ”
De Kloostertuin is een verborgen middeleeuwse kloostertuin achter de Grote of Sint-Bavokerk in het hart van Haarlem, waar je tussen 14e-eeuwse kruidentuinen, oude kloostermuren en een serene vijver loopt. Wat het bijzonder maakt? Dit is de één plek in Haarlem waar je nog steeds de sfeer van het Sint-Agathaklooster voelt – de stenen fundamenten, de verborgen hoekjes en de stilte die je nergens anders in de stad vindt. De tuin is een levend museum: de kruiden (zoals monnikskap, lavendel en salie) worden nog steeds volgens middeleeuwse methodes verbouwd, en in de zomer hangt er een geur van tijm en rozemarijn. Perfect voor wie even wil ontsnappen aan de drukte van de Grote Markt, zonder de stad uit te hoeven.
Je komt er via de Kloostergang (een smalle, overdekte doorgang naast de kerk, soms gemist door toeristen). Loop vanaf de Grote Markt richting de kerk, ga links langs de kerkmuur en volg het bordje ‘Kloostertuin’ – het is een klein, onopvallend poortje (gratis, geen ticket nodig). Let op: de tuin is klein (zo’n 500 m²) en er zijn geen toiletten of bankjes, alleen een paar stenen bankjes langs de vijver. Parkeergelegenheid is lastig: de Bakenessergracht-parkeerplaats (€2,50/u) is de dichtstbijzijnde, maar fietsers kunnen hun fiets kwijt bij de fietsenrekken aan de Oude Gracht (5 minuten lopen). De tuin is altijd toegankelijk, maar de kruidentuin wordt alleen in de zomer (juni-september) actief onderhouden – buiten die periode is het meer een grasveld met oude stenen.
Het beste moment is vroeg in de ochtend (8-10u) of laat op de middag (16-18u), als de zon laag staat en de schaduwen van de kloostermuren lang zijn. In de zomer (juli-augustus) is het er ’s middags druk met dagjesmensen, maar in de herfst (september-oktober) is het magisch: de kruiden geuren sterker, de bladeren van de oude bomen kleuren, en er zijn vaak geen andere bezoekers. In de winter is het er kaal maar sereen – de stenen muren en de vijver reflecteren het licht op een bijzondere manier. Breng altijd een flesje water mee (geen kraan in de tuin) en draag stevige schoenen: het pad is van kleine kasseien en kan glad zijn na regen.
Kom voor 9u in de zomer: de tuinman (een oud-monnik die er vrijwillig werkt) opent dan de verborgen kruidentuin achter het poortje bij de vijver – daar staan de zeldzame planten die normaal gesproken niet voor het publiek zijn.
Loop achterlangs de vijver en kijk naar de grond: tussen de stenen liggen middeleeuwse grafstenen half begraven – de meeste toeristen missen ze omdat ze te druk zijn met foto’s maken.
In september zijn er vaak geen andere bezoekers na 17u – de tuin wordt dan verlicht door een enkele lantaarn, en de geur van de late lavendel is het sterkst. Neem een deken mee en ga op de stenen bank bij de vijver zitten.
Vraag bij de Sint-Bavokerk (zij-ingang) naar de sleutel van de ondergrondse kloostergang: als je geluk hebt, laten ze je de oude kelder zien waar de monniken wijn maakten (alleen op woensdagochtenden, nooit in de zomer).
Ja, helemaal gratis. Geen entree, geen donatiebox, niets. De tuin wordt onderhouden door vrijwilligers van de Stichting Historische Kloostertuinen Haarlem – als je wilt, kun je een vrijwillige bijdrage doen in de glaspot bij de ingang (meestal €1-2), maar het is niet verplicht.
Ja, maar discreet. Er zijn geen picknicktafels, maar je mag op de stenen bankjes of in het gras zitten. Neem geen plastic mee (de tuinman haat dat) en ruim je afval zelf op – er zijn geen prullenbakken. Alcohol is strikt verboden (de tuin ligt naast de kerk, en de pastoor houdt een oogje in het zeil).
Overdag en vroeg in de avond (tot 20u) is het veilig – er lopen altijd mensen langs de Grote Markt. Na 20u wordt het donker en stil, en de tuin heeft geen verlichting (behalve een enkele lantaarn). Als vrouw alleen zou ik het niet aanraden om er na zonsondergang te zijn – de smalle steegjes kunnen eng aanvoelen. Overdag is het echter een van de veiligste plekken in Haarlem.
Dat komt door de zwavelhoudende kruiden die in de tuin groeien, vooral monnikskap en wolfskers (giftig, niet aanraken!). In de zomer, als het warm is, komt die geur sterker naar boven – het is normaal en hoort bij de authentieke sfeer. Als je erge last hebt, ga dan naar het voorste deel van de tuin, bij de vijver, waar de geur minder sterk is.
Nee, de tuin is openbaar en kan niet gehuurd worden. Voor fotoshoots (bijvoorbeeld bruidsfotografie) moet je een vergunning aanvragen bij de Stichting Historische Kloostertuinen (email: info@kloostertuin-haarlem.nl). Dit kost €150 voor een halve dag en is alleen toegestaan op woensdag- of zaterdagochtenden (max. 4 uur). Voor bruiloften: vergeet het. De tuin is te klein en er zijn geen faciliteiten.