Hollands Duin
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs82Onze eerlijke mening
“ Als je denkt dat dit ‘gewoon duinen’ zijn, heb je het mis—dit is waar Zuid-Holland zijn meest ondergewaardeerde natuur en geschiedenis verbergt. Maar als je verwacht dat het er uitgestorven is, kom je voor niks: in het weekend wemelt het van de wandelaars, fietsers en bunkertouristen. ”
Hollands Duin: waar de zee, het bos en de oorlogsgeschiedenis elkaar raken
Dit is geen gewoon duingebied—het is een levend museum van natuur, menselijke ingrepen en vergeten verhalen. Tussen Noordwijk en Scheveningen strekt zich een smalle, maar ongelooflijk diverse duinenrij uit: Hollands Duin, waar je in één wandeling van 5 kilometer door bossen met eekhoorns en spechten, over rullend duinzand met vossensporen, langs betonnen bunkers uit de Tweede Wereldoorlog en over een antitankmuur uit 1944 loopt. Het bijzondere? Hier zie je hoe de natuur en de mens elkaar al eeuwen beïnvloeden: van middeleeuwse aardappelakkertjes tot de bollenvelden die in het voorjaar als een kleurig tapijt achter de duinen liggen. En dan zijn er nog de uitkijkpunten waar je op heldere dagen de Noordzee, de duikers van Katwijk en zelfs de skyline van Den Haag kunt zien—zonder toeristenmassa’s.
Hoe kom je er? Praktisch, zonder gedoe.
Het gebied ligt 15 minuten rijden vanaf Haarlem (via A44 richting Leiden, afslag Noordwijk) of 20 minuten met de bus (lijn 85 vanaf Haarlem Station, uitstappen bij Noordwijk, Duinweg). Parkeer je auto bij Parkeerplaats Duinweg 81 (gratis, maar vol na 10:00 in het weekend)—of fiets via de N205 langs de duinen (let op: het laatste stuk is zand, dus een mountainbike is handig). Toiletten en water vind je bij de ingang (bij de bunkers), maar neem zelf voldoende drinken mee—er zijn geen winkels in het gebied. Fietsen mag op de geasfalteerde paden (goed voor gezinnen), maar het duinzand is alleen toegankelijk voor wandelaars (mountainbikers mogen er niet). Honden aan de lijn tussen 1 april en 1 oktober (broedseizoen).
Wanneer ga je? Seizoenen en tijdstippen die het verschil maken.
Lente (maart-mei) is magisch: de bollenvelden achter de duinen staan in bloei, en de eekhoorns zijn druk met hun jongen. Zomer (juni-augustus) is drukker, maar de zonsondergang boven zee (rond 21:00) is het waard—neem een deken mee voor het duin. Herfst (september-november) is het stilste seizoen: de bunkers krijgen een mysterieus licht in de ochtendmist, en de vossen zijn actiever (sporen zie je ’s ochtends vroeg in het zand). Winter (december-februari) is ruig en leeg—ideaal voor fotografen (de golven slaan hoog tegen de duinen) en hardlopers (het zand is hard bevroren). Ga voor 9:00 of na 16:00 om de meeste rust te hebben—tussen 10:00 en 15:00 is het druk met dagjesmensen, vooral in het weekend.
Kom voor 9:00 in de ochtend en loop direct naar Bunker 489 (de grootste, met graffiti uit de jaren 50)—dan heb je het hele gebied voor jezelf en zie je vossensporen in het vochtige zand bij de antitankmuur.
Neem de ongemarkeerde zandpad afslag bij kilometerpaal 3 (na de boswachterij)—daar ligt een vergeten picknickplek met uitzicht op de zee, waar nooit iemand komt. (Let op: alleen bereikbaar met stevige schoenen.)
In mei zijn de bollenvelden achter de duinen het mooist—loop naar het uitkijkpunt bij Coepelduynen (10 minuten vanaf parkeerplaats) en ga links het zandpad op (niet het hoofdpad)—daar staat een verborgen bankje waar je uren kunt zitten zonder dat iemand je ziet.
Als het regenachtig is, ga naar de bunkers bij Ganzenhoek—de betonnen wanden zijn bedekt met mossen en klimop, en in de nissen staan soms vergeten spuitbuskunstwerken uit de jaren 80. Neem een zaklamp mee (het is er donker, zelfs overdag).
Duinweg 81, 2204 AV Noordwijk, Nederland
Ja, parkeerplaats Duinweg 81 is gratis, maar er zijn maximaal 120 plekken. Na 10:00 in het weekend is het vaak vol—kom voor 9:00 of gebruik de reserveparkeerplaats bij Noordwijk, Strandweg (5 minuten lopen).
De grote bunkers (zoals 489) zijn stabiel en toegankelijk, maar kleinere betonnen schuilplaatsen kunnen instortingsgevaar hebben. Blijf uit de nissen met graffiti—die zijn vaak vochtig en glibberig. Kinderen mogen niet solo naar binnen.
Er is geen winkel of restaurant in het gebied. Bij de toiletten (bij de bunkers) staat een automaat met water (€1,50 per fles). Het dichtstbijzijnde café is ’t Vlotterhuisje in Noordwijk (15 minuten lopen), maar dat is duur (€4,50 voor een kop koffie). Neem zelf eten en drinken mee.
Nee. Kampen is verboden, en vuur maken ook (behalve in de officiële vuurplaats bij Berkheide, maar die is vaak bezet). Je mag wel picknicken op de gemarkeerde plekken (niet in het duin zelf).
Ja, er zijn drie officiële routes (geel, rood, blauw), maar je kunt ook vrij lopen—het gebied is open natuur. De mooiste route is de combinatie van de gele (bos) en rode (duin) lus (4,5 km, 1,5 uur). Google Maps werkt slecht in het duin—download de officiële wandelkaart van Staatsbosbeheer voor je gaat.