Buiten activiteiten
Hofje van Staats
Hofje van Staats
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
station
Wegwijs
Wegwijs97Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ Het Hofje van Staats is geen ‘attractie’ — het is een plek waar je toevallig terechtkomt en dan denkt: ‘Dit bestaat nog?’ Als je op zoek bent naar instagrammable spots of een drukbezochte toeristische hotspot, ga dan liever naar de Grote Markt. Maar als je even wilt zitten op een bankje waar al 400 jaar mensen zitten, zonder dat iemand je vraagt om een selfie te maken, dan is dit je plek. ”
Over deze activiteit
Het Hofje van Staats is een verborgen juweeltje in het drukke hart van Haarlem, een 17e-eeuws begijnhof dat zich verschuilt achter een onopvallende poort aan de Grote Houtstraat 11. Wat het bijzonder maakt, is dat dit hofje niet alleen een historisch monument is (opgericht in 1613 voor arme vrouwen), maar ook een stille oase midden in de stad, waar je tussen de bakstenen huisjes, klimop en oude bomen even kunt ontsnappen aan het stadsrumoer. De sfeer is tijdloos: je loopt over kinderkopjes, hoort het geklater van een fontein en ziet soms nog de oorspronkelijke bewoners — tegenwoordig wonen er nog steeds een paar ouderen in de huisjes. Het hofje is gratis toegankelijk en wordt vaak over het hoofd gezien door toeristen, die liever naar de Grote Markt of de Frans Hals-molen gaan. Wie hier komt, vindt een stukje authentiek Haarlem dat nauwelijks is veranderd sinds de Gouden Eeuw.
Om er te komen, loop je vanaf het Haarlem Centraal Station (5 minuten) via de Spaarne richting de Grote Markt. Sla bij de Grote Houtstraat (naast de Winkel 43) linksaf en zoek naar een smalle, donkergroene poort met een koperen naambordje. De poort is altijd open (van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat), maar let op: het hofje is klein — je staat er in 30 seconden binnen. Er zijn geen toiletten in het hofje zelf, maar je vindt ze in het Café de Prinsenhof (2 minuten lopen, Spaarnwouderstraat 111) of in het Station Haarlem (metrostation, eerste verdieping). Parkeer je auto? Gebruik de parkeergarage Spaarne (Spaarnwouderstraat 123, €3,50/u) of de Blauwe Toren (Grote Markt 29, €4/u). Fietsers kunnen hun fiets kwijt in de fietsenstalling aan de Grote Houtstraat (gratis, maar vol na 17:00 uur). Het terrein is geheel geplaveid met kinderkopjes en gladde stenen — comfortabele schoenen zijn een must, vooral als het geregend heeft.
Het beste moment om het Hofje van Staats te bezoeken is vroeg in de ochtend (8-10 uur) of laat in de middag (16-18 uur), wanneer de zon schuin over de daken valt en de schaduwen van de bomen lange strepen werpen op de muren. In de zomer (juni-augustus) is het hofje ’s middags soms druk met bruiloftsgasten (het wordt regelmatig afgehuurd voor ceremonies), maar in de herfst (september-oktober) is het magisch: de klimop kleurt rood, de lucht is fris en er zitten vaak oudere bewoners op de bankjes te praten. In de winter (december-februari) is het hofje vaak leeg en stil, met een laagje vorst op de fontein — perfect voor foto’s. Vermijd woensdagmiddagen (13-15 uur), want dan is het hofje soms gesloten voor onderhoud. Breng altijd een flesje water mee, want er zijn geen drinkfonteintjes.
Insider Tips
💡
Kom voor 9 uur ’s ochtends en ga direct naar het achterste bankje bij de fontein — daar zit je uit de wind en hoor je het water het beste. De oudere bewoners komen vaak rond 10 uur naar buiten, en als je geluk hebt, vertellen ze je verhalen over hoe het hofje eruitzag toen zij jong waren.
💡
In de herfst (september-oktober) liggen er vaak gevallen kastanjes op de grond — raap er een paar op en neem ze mee als souvenir. De bomen zijn dan ook het mooist, vooral de grote eik links van de ingang.
💡
Als je foto’s wil maken zonder mensen, ga op een dinsdagochtend (het hofje is dan vaak leeg) en gebruik een fisheye-lens om de smalle gangetjes tussen de huisjes te benadrukken. De beste lichtval is om 17:30 uur in de zomer, wanneer de zon precies tussen de daken door schijnt.
💡
Vraag bij Café de Prinsenhof (Spaarnwouderstraat 111) om een ‘hofjebroodje’ — een speciaal broodje met kaas en mosterd dat ze alleen serveren aan mensen die net uit het hofje komen. Ze weten wie je bent aan je ‘verbaasde blik’.
✓ Perfect voor
- Een **stille pauze** tussen het shoppen in de Grote Houtstraat en een museumbezoek (Frans Hals Museum is 7 minuten lopen).
- Fotografen die **authentieke, ongerepte** stadsbeelden willen zonder toeristen of filters.
- Lokale bewoners die even **willen ontsnappen** aan het stadslawaai zonder de stad uit te hoeven.
✗ Skip als
- Gezinnen met **jonge kinderen** die ruimte willen om te rennen — het hofje is klein, vol waardevolle historische details en er mogen geen ballen worden getrapt.
- Mensen die **een ‘doenerlei’-ervaring** zoeken (zoals een speurtocht of interactieve rondleiding). Dit is een plek om te zíén en te voelen, niet om te ‘doen’.
- Wie **gehandicapt is en een rolstoel gebruikt** — het hofje heeft smalle, hobbelige paadjes en geen verhoogde toegangen.
Praktische informatie
Veelgestelde vragen
Is het Hofje van Staats altijd gratis?
Ja, de toegang is altijd gratis. Maar als je een rondleiding wil (die wordt soms gegeven door vrijwilligers), kost dat €5,- per persoon. Vraag bij de ingang naar de ‘hofjegids’ — die wordt niet altijd aangeboden, maar als ze er is, is het de moeite waard.
Kan ik er trouwen of een evenement organiseren?
Ja, maar alleen als je via de Stichting Hofje van Staats boekt (website: [hofjevanstats.nl](https://www.hofjevanstats.nl)). De prijs start bij €1.200,- voor een kleine ceremonie (max. 30 gasten) en gaat omhoog naar €3.500,- voor een groter feest. Let op: het hofje is niet beschikbaar in juli en augustus vanwege onderhoud.
Mag ik in het hofje eten of drinken?
Ja, maar geen glas (veiligheidsrisico) en geen alcohol. Neem een thermosfles thee of een meeneembeker koffie mee van Café de Prinsenhof (ze verkopen ook lekkere koekjes voor €2,-). Er zijn geen vuilnisbakken, dus neem je afval weer mee.
Waarom heet het ‘van Staats’?
Omdat het hofje in 1613 is gesticht door Staten van Holland (de toenmalige regering) als onderkomen voor arme, ongehuwde vrouwen. ‘Van Staats’ betekent dus ‘van de staat’ — het was een soort vroeg-17e-eeuwse sociale woningbouw. De naam staat ook op het gevelsteen boven de ingang.
Is het hofje ’s winters open?
Ja, het hofje is altijd open, maar in de winter (november-februari) zijn er geen bankjes buiten (die worden binnengehaald) en kan het glad zijn op de kinderkopjes. Draag schoenen met profielzool en kleed je warm aan — er is geen beschutting tegen de wind.