
Hekslootpolder
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
vogelenwijk
Wegwijs
Wegwijs70Onze eerlijke mening
“ De Hekslootpolder is geen Instagram-spot met picknicktafels, maar een ruig, authentiek stukje natuur waar je écht alleen bent met de vogels en het water. Als je op zoek bent naar een gecureerd park met wandelpaden en bankjes, ga dan naar Spaarnwoude. Maar als je wilt lopen waar de boeren vroeger liepen, waar het gras soms tot je knieën komt en waar je nog steeds de sporen ziet van de oude waterwerken, dan is dit je plek. ”
De Hekslootpolder is Haarlems best bewaarde geheim voor natuurliefhebbers en vogelaars — een 17e-eeuwse veenweidepolder waar de tijd lijkt stil te staan. Dit 120 hectare grote gebied, omsloten door de Heksloot en de Oude Spaarndammerpolder, is een van de laatste echte weidevogelgebieden in de Randstad. Hier broeden zeldzame soorten als de tureluur, grutto en kievit, terwijl libellen boven de sloten dansen en ringslangen zich verstoppen in het hoge gras. Wat het bijzonder maakt? Het gebied is actief beheerd door vrijwilligers (sinds 1982!) die met ouderwetse technieken — zoals paardenmaaiers en ecologisch maaibeheer — de natuur in balans houden. Je loopt hier niet alleen in de natuur, maar ook door de geschiedenis: de polder was ooit een strategisch schootsveld van de Stelling van Amsterdam, en de sloten volgen nog steeds de oude waterlopen uit de 1600-tal. Kortom: een stukje onbedorven Holland waar je zelfs in de stad nog kunt genieten van de stilte van het platteland.
Hoe kom je er? Vanaf Haarlem Centrum is het 15 minuten fietsen (of 5 minuten met de auto) via de Spaarnwouderstraat richting Spaarndam. Parkeer je auto gratis bij Parking Spaarnwoude (naast café De Vergulde Zwaan) of bij Fort Bezuiden Spaarndam (betaald, €2,50/uur). Fietsers kunnen ook via de Hekslootpad (asfalt, breed) of de Oude Spaarndammerdijk (grind, smal) naar binnen. Let op: Het gebied heeft geen officiële ingang — je loopt gewoon de polder in via een van de slotenpaden. De beste startpunten zijn:
- Bij de Klutenplas (aan het einde van de Heksloot, herkenbaar aan het houten bankje en de informatiebordjes).
- Bij Fort Bezuiden Spaarndam (volg het zandpad langs de sloot, uitkijkend voor fietsers).
De ondergrond is een mix van gras (zacht, maar modderig na regen), zandpaden (stevig) en smalle dijkjes (glad bij vochtig weer). Neem stevige schoenen mee — crocs of sneakers zijn geen goed idee. Faciliteiten: Er zijn geen toiletten in de polder zelf, maar wel bij Fort Bezuiden Spaarndam (open van 10:00–17:00, gratis). Drinkwater is er niet; neem je eigen fles mee. Fietsenrekken vind je bij de parking en bij het fort. Drukte: ’s Ochtends (voor 10:00) en op doordeweekse dagen is het leeg. In het weekend (zaterdagmiddag) zie je vooral vogelaars met verrekijkers en af en toe een hardloper. In de herfst trekken trekvogels extra bezoekers.
Het beste moment om te gaan is in de vroege ochtend (zonsopgang tot 9:00) in mei-juni of september-oktober. Dan zijn de weidevogels actief, bloeien de orchideeën langs de sloten (zoek de vleermuisorchis bij de Klutenplas), en is de lucht gevuld met het geluid van kieviten die hun nest verdedigen. In de herfst (oktober-november) zie je trekvogels als grutto’s en kanoeten, en in de winter (december-februari) zijn er waterhoentjes en zwanen op de bevroren sloten. Mijd juli-augustus als je rust zoekt — dan is het drukker met dagjesmensen en kan het gras hoog en prikkelig zijn. Pro-tip: Download de Natuurmonumenten-app voor real-time waarnemingen van vogels en planten in het gebied. En neem een verrekijker mee — zelfs zonder ervaring zie je hier meer dan je denkt.
Kom voor 8:30 uur in de lente (april-mei) en loop naar het noordoostelijke hoekje van de polder — daar broeden de tureluurs in het hoge gras. Ze maken een geluid als een piepende deur; volg het geluid en je vindt hun nesten (niet verstoren!). "Bij de Klutenplas (aan het einde van de Heksloot) staat een verborgen houten bankje achter de rietkraag — perfect voor een stille koffiepauze. Neem een thermosfles mee, want er is geen café in de buurt. In de herfst zitten hier vaak visarenden op de paaltjes.
Loop niet over de dijkjes tijdens de broedtijd (april-juni), maar langs de sloten — daar zie je meer libellen (zoals de groot pauwoog) en kikkers. De dijkjes zijn privégrond van boeren; blijf op de open weide of de zandpaden.
In de winter (december-februari) zijn de bevroren sloten bij Fort Bezuiden Spaarndam magisch — maar loop niet op het ijs. De rand is vaak dun, en onder het ijs zitten ringslangen die zich warm houden. Kijk uit voor gladde plekken op de dijkjes.
Ja, helemaal gratis. Er zijn geen entreehekken, geen parkeergeld (behalve bij Fort Bezuiden Spaarndam, waar je €2,50/uur betaalt voor de parking). Zelfs de toiletten bij het fort zijn gratis. Wel wordt er vrijwillig gevraagd om een donatie voor het onderhoud — je ziet soms potjes bij de informatiebordjes.
Ja, honden zijn welkom, maar moeten aangelijnd zijn van 1 maart tot 1 september (broedtijd). Buiten deze periode mag je hond los, maar houd hem weg van de sloten — er zitten ringslangen en kikkers die snel geschrokken zijn. Uitwerpselen opruimen is verplicht; er staan geen bakjes.
Ja, maar niet over de weides — blijf op de zandpaden en dijkjes. De beste route is Hekslootpad → Oude Spaarndammerdijk → rondje Klutenplas (ongeveer 5 km). Let op: de paden zijn smal en soms modderig; mountainbikes doen het beter dan racefietsen. Hard fietsen is niet gewenst — dit is een vogelgebied, geen racebaan.
In de polder zelf niets. De dichtstbijzijnde opties zijn: - Café De Vergulde Zwaan (Spaarnwouderstraat 123, 5 minuten fietsen) — gezellig dorpscafé met broodjes en koffie (€3,50). - Fort Bezuiden Spaarndam (caféterras in de zomer, alleen toiletten in de winter). - Restaurant De Witte Lelie (Spaarndammerdijk 20, 10 minuten lopen) — duurdere optie (€15–25 voor een maaltijd), maar met uitzicht op de polder.
Overdag absoluut veilig — je ziet vooral vogelaars en wandelaars. ’s avonds is het stil en donker (geen straatverlichting), maar niet gevaarlijk. Wel zijn er geen verlichting of bankjes, dus neem een zaklamp mee als je na zonsondergang gaat. Niet aanraden voor solo-vrouwen ’s avonds — het is afgelegen, en er zijn geen andere mensen in de buurt. Overdag is het prima.