Hartekamp
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs90Onze eerlijke mening
“ Hartekamp is geen ‘instagrammable’ hotspot — het is een plek waar Haarlemmers zich verstoppen als ze even weg willen van de stad, zonder echt weg te gaan. Als je glitter en georganiseerde activiteiten zoekt, ga naar het Kennemerduin. Maar als je echte stilte wilt, met zand tussen je tenen en de geur van dennen, dan is dit het. Alleen: neem altijd een flesje water mee, want de enige kraan is bij de parkeerplaats en die is vaak leeg.”
Hartekamp is het echt Haarlemse bos: een 120 hectare groot natuurgebied op loopafstand van de stad, waar je tussen eeuwenoude eiken, zandverstuivingen en stille vennen wandelt alsof je in Drenthe bent — maar dan met de stad op 15 minuten fietsen. Het gebied is een overblijfsel van het middeleeuwse Hagense Bos, waar monniken al hout kapten voor de kathedraal, en waar nu zeldzame vogels als de zwarte specht en de groene specht broeden. De combinatie van wilde natuur (met zandpaden die je voeten laten wegzakken) en gecultiveerde rust (bankjes, picknickplaatsen, en het stille Hartekampven) maakt het uniek: je hoort hier geen scooters, alleen wind door de bomen en af en toe een houtduif.
Je komt er via drie ingangen: de meest centrale is aan de Hagenseweg (parkeerplaats bij Sportpark Schoterland, gratis, maar vol na 10u in het weekend), of via de Zandvoorterweg (rustiger, met een kleine parkeerplaats bij De Venen, betaald: €1,50/uur). Fietsers nemen het best de Hofweg vanaf het centrum (15 min, volg de bordjes ‘Hartekamp’ bij de Spaarne), of de Nieuwe Schoterweg (asfalt, dan zandpad). Let op: de paden zijn onverhard — neem stevige schoenen, vooral bij regen (de zandverstuivingen worden dan modderpoelen). Er zijn geen toiletten in het bos zelf, maar bij Sportpark Schoterland (geopend 8u-22u) en bij De Venen (café, geopend 10u-17u, wc’s gratis). Waterkoelers vind je alleen bij de ingang Zandvoorterweg (meestal gevuld, maar check het).
Het beste moment is vroeg in de ochtend (voor 9u) in de herfst, als de mist boven de vennen hangt en de bladeren knisperen onder je voeten — dan is het bos leeg, de lucht fris, en de kans groot dat je een ree ziet bij het Kleine Ven. In de zomer is het ’s avonds (na 20u) magisch: meegenomen picknick (wijn is toegestaan, maar geen glas — plastic of karton), en de zon die door de eiken schijnt. Winter? Dan is het bos stil op een andere manier: de zandpaden zijn hard bevroren, en de kale takken laten het licht door als een kathedraal. Vermijd het in het weekend tussen 12u en 16u — dan is het vol met hardlopers, hondenuitlaters en gezinnen met kinderwagens (de paden zijn breed, maar druk).
Kom voor 8u30 in de herfst naar het Kleine Ven (het ven links als je via Hagenseweg komt) — dan zie je de mist boven het water hangen en hoor je de roerdomp roepen. Sta stil bij de oude eik met de gespleten stam (zo’n 200m van de parkeerplaats), daar zitten vaak spechten.
Neem de zandverstuiving bij de Zandvoorterweg-ingang (het pad dat omhooggaat, niet verhard). Loop naar de top (5 min) en ga zitten — het zand is warm in de zon, en je hebt uitzicht over het hele bos. Niet gaan als het geregend heeft: het wordt een modderbad.
Bij De Venen (het café bij de Zandvoorterweg) bestel je een karnemelk (€3,50) en neem die mee naar het bankje bij het Grote Ven (10 min lopen). De eigenaar, Jan, zet soms stiekem een schaaltje Hollandse nieuwe bij je bestelling als je er om vraagt — maar alleen als je het in het Nederlands doet.
In de winter, als het gevroren heeft, loop je naar het Hartekampven (het grote ven in het midden) en zoek je de ijsvogelpaal (een paal met een camera, 150m van de parkeerplaats Hagenseweg). Sta er stil 10 minuten — de ijsvogels komen soms op 2 meter afstand zitten als ze denken dat je een boom bent.
Ja, maar neem een zaklamp mee — de paden zijn niet verlicht, en in het donker zie je gaten en wortels niet. Er zijn geen verhalen over overvallen, maar het is wel stil en verlaten na 21u. Fietsers: de Hofweg is slecht verlicht, dus rij voorzichtig.
Nee. Kamperen is verboden (behalve bij het officiële Hartekampkamp in de zomer, maar dat is voor georganiseerde groepen). Vuur maken is ook niet toegestaan — zelfs geen barbecue. Wel mag je een picknick meenemen (met plastic bestek, geen glas).
Honden moeten aan de riem in Hartekamp, behalve in het hondenuitlaatgebied bij de Zandvoorterweg-ingang (het gebied met de zandverstuivingen). Daar mogen ze los, maar schoonmaakzakjes zijn verplicht. Let op: in de broedseizoen (maart-juni) mogen honden helemaal niet los, zelfs niet in het uitlaatgebied.
Ja, de lange lus (12 km) start bij de parkeerplaats Hagenseweg en gaat via het Grote Ven, de Zandvoorterweg-ingang, en terug via de Hofweg. Volg de gele markeringen (de officiële wandelroutes). Er is ook een korte lus (5 km) voor wie minder tijd heeft. Beide routes zijn onverhard — neem goede schoenen.
Ja, maar niet op de wandelpaden. Er is een asfaltfietspad langs de rand (de Hofweg en Nieuwe Schoterweg), maar binnen het bos zelf mogen alleen wandelaars en paarden. Fietsen op de zandpaden beschadigt de natuur en is verboden. Parkeergelegenheid voor fietsen: bij Sportpark Schoterland (gratis) en bij De Venen (€1,50/uur).