Halfwegseslag AWD

Halfwegseslag AWD is een van de meest ondergewaardeerde parels van de Amsterdamse Waterleidingduinen (AWD), een natuurgebied dat al sinds 1853 water levert aan Amsterdam. Wat het bijzonder maakt, is dat dit deel van het duingebied nog steeds werkend landschap is: je loopt tussen oude waterputten, zandvangen en pompstations die eruitzien alsof ze uit een 19e-eeuwse ansichtkaart zijn geknipt. Hier zie je hoe de duinen functioneren—niet alleen als natuurreservaat, maar als een ingenieus systeem van zand, water en menselijke handigheid. De routes zijn rustiger dan in de drukkere delen bij Zandvoort of Overveen, en je komt er vogels tegen die je in de stad nooit ziet: van de kleine bonte specht (die hier broedt) tot de zwarte ooievaar, die in de lente boven de waterputten cirkelt. Het gebied is ook een van de weinige plekken waar je duinvallei’s kunt zien—diepe, groene inhammen waar het water stilstaat en waar in de herfst de druifhyacinten paars oplichten tussen het riet.

Hoe kom je er? Het gebied ligt aan de Halfwegseslag, een smalle, onverharde weg tussen Noordwijk-Binnen en Overveen (zo’n 15 minuten rijden vanaf Haarlem, 20 minuten vanaf Amsterdam). Parkeer gratis aan de Halfwegseslag (er zijn twee kleine parkeervakken, maar ook langs de weg is het vaak mogelijk—let op: geen officiële parkeerplaats, dus niet blokkeren). De ingang is ongemarkeerd: loop het zandpad op naast het pompstation Halfwegseslag (een rood bakstenen gebouwtje met een ronde koepel, je kunt het niet missen). Het terrein is geen asfalt: verwacht zandpaden (soms los, soms hard), grindpaadjes en af en toe een houten bruggetje over een sloot. Faciliteiten: Er zijn geen toiletten, geen waterpunten en geen fietsenstallingen—neem een flesje water mee en een zaklamp als je in de schemering loopt. De routes zijn duidelijk gemarkeerd met gele bordjes (de Duinvalleiroute is de mooiste, 3 km heen en terug), maar er zijn geen bankjes—pak een kleedje als je wilt zitten. Crowdlevels: ’s ochtends (voor 10u) en op doordeweekse dagen is het hier leeg. In het weekend en in de zomer (juli-augustus) zie je vooral hardlopers, vogelaars en lokale hondenuitlaters—nooit druk, maar ook niet compleet verlaten.

Het beste moment om te gaan is vroeg in de ochtend (7-9u) in de lente (april-mei) of herfst (september-oktober). In de lente hoor je het gefluit van de fitis en zie je de heide net beginnen te bloeien, terwijl de herfst de duinvallei’s in een goudgroen licht zet—perfect voor foto’s. In de winter (december-februari) is het gebied stil en mysterieus: de waterputten zijn soms bevroren, en je ziet sporen van vossen en reeën in het zand. Mijd de middagen in juli-augustus—dan is het er weliswaar niet druk, maar de zon brandt genadeloos op de open zandvlaktes en er is geen schaduw. Als je vogels wilt zien, ga in de schemering (zonsopgang of -ondergang): de kwartelkoning en dwergplevier zijn dan actief bij de waterputten. Pro-tip: Neem een verrekijker mee—zelfs zonder ervaring zie je hier meer dan in Artis.