Groenendaal
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
heemstede
Wegwijs
Wegwijs97Onze eerlijke mening
“ Groenendaal is geen ‘instagrammable’ plek met hippe koffietentjes — het is een stuk natuur waar je echt even weg bent van alles. Als je rust en ruimte zoekt, is het perfect. Maar als je verwacht dat er iets ‘georganiseerd’ is (of dat je er kunt picknicken zonder dat iemand je aankijkt alsof je de natuur verstoort), ga dan liever naar het Kennemerpark.”
Groenendaal is een van de meest ondergewaardeerde parels van de Kennemermeren: een uitgestrekt natuurgebied van 1.200 hectare waar je echt even uit de stad ontsnapt. Het gebied is vooral bekend als het voormalige trainingsparadijs van wielerkampioen Richard Groenendaal (die hier in 2000 wereldkampioen veldrijden werd), maar het is vooral een labyrint van zanderige paden, stille bossen en open water waar je uren kunt verdwalen zonder een mens tegen te komen. Wat het bijzonder maakt? Het is een van de weinige plekken in de Randstad waar je nog echt alleen kunt zijn — geen fietsersmassa’s, geen hordes wandelaars, en vooral: geen telefoonbereik. De combinatie van zandgrond, dennenbossen en de karakteristieke ‘Groenendaalse heuvels’ (ja, die bestaan echt, al zijn ze klein) maakt het een uniek terrein voor hardlopers, mountainbikers en gewoon mensen die even willen ademen zonder dat iemand ‘Hé, mag ik even een selfie?’ roept.
Hoe je er komt: Vanaf Haarlem is het een makkelijke 20 minuten met de bus (lijn 80 richting Heemstede, uitstappen bij Groenendaal — de halte staat letterlijk midden in het bos). Als je met de auto komt, parkeer je bij Parkeerplaats De Zandvoort (gratis, maar vol na 10u in het weekend) of Parkeerplaats De Vliet (rustiger, maar minder uitgangspunten voor wandelingen). Fietsers: volg de N203 richting Heemstede en sla bij het bord Groenendaal af — het eerste zandpad dat je ziet is de Groenendaalseweg, waar je je fiets kunt dumpen en te voet verder kunt. Let op: de paden zijn niet geasfalteerd — gravel, zand en soms modder (na regen wordt het een glijbaan). Neem schoenen met grip mee, anders sta je na 10 minuten met je sokken vol zand. Faciliteiten? Basaal: twee openbare toiletten bij de parkeerplaatsen (soms dicht in de winter), een drinkfonteintje bij De Zandvoort en een handvol bankjes die meestal bezet zijn door hardlopers die hun schoenveters zitten te vervloeken. Geen horeca, geen winkels — alleen jij, de bomen en af en toe een ree die je aanstaart alsof jij de indringer bent.
Het beste moment om te gaan is early — voor 9u ’s ochtends in het weekend, of op een doordeweekse dag na 16u. Dan is het stil, het licht is zacht en je hebt het gebied bijna voor jezelf. In de herfst (september-oktober) is het bos een kleurenpalet van rood en geel, en de zandpaden zijn droog genoeg om niet weg te zakken. In de lente (april-mei) bloeien de heidevelden bij De Vliet — maar dan is het ook drukker met fotograferende Instagrammers. Winter? Ja, maar alleen als je van modder houdt — de paden zijn dan vaak onbegaanbaar voor fietsers, maar perfect voor een sombere wandeling met een thermoskan koffie. Vermijd zomerse weekenden (juni-augustus) — dan is het vol met gezinnen, hardloopgroepen en mensen die hun hond uitlaten alsof het een wedstrijd is. En als het hevig geregend heeft? Blijf thuis. Het zand wordt dan een moeras, en je zult spijt krijgen van je keuze.
Kom voor 8u op een doordeweekse ochtend en loop direct het zandpad achter parkeerplaats De Vliet in — na 5 minuten ben je bij een klein meer waar nooit iemand komt. Neem een verrekijker mee, want hier zie je vaak ijsvogels en soms een otter.
Als je mountainbikt, neem het rode pad bij de Groenendaalseweg (het pad met het bord ‘Verboden voor motorvoertuigen’ — ja, dat is expres). Na 3 km kom je bij een verlaten zandafgraving waar je echt kunt losgaan zonder wandelaars tegen te komen. Maar pas op: het zand is los, en een val hier doet pijn.
In de herfst (september) zijn er vaak zwerfzwammen te vinden bij de dennenbossen rond De Zandvoort. Neem een mes en een mandje mee, maar vraag eerst aan een lokale (bijvoorbeeld in winkel De Groene Zaak in Heemstede) welke soorten eetbaar zijn — er zitten ook giftige tussen.
Als je hardloopt, doe de ‘Groenendaal Round’: start bij De Zandvoort, loop 2 km zuidwaarts over het zandpad, sla bij het bord ‘Vliet’ linksaf, volg het water 3 km en keer terug via het bos. Het is 10 km, maar het voelt als 20 omdat het terrein zo afwisselend is. Tip: Draag niet je nieuwe hardloopschoenen — het zand slijt ze kapot.
Heemstede, Nederland
Nee, er is geen officiële kaart, maar je kunt de wandelkaart van Natuurmonumenten downloaden (gratis) via [hun website](https://www.natuurmonumenten.nl). Of neem de OSM-kaart op je telefoon (offline downloaden!) — die heeft alle paden. Let op: GPS werkt niet overal door de bomen. Als je echt niet wilt verdwalen, volg gewoon de gele bordjes met ‘Rondwandeling Groenendaal’ (10 km, gemarkeerd).
Nee. Kampen is verboden, en vuur maken is alleen toegestaan op de officiële picknickplaatsen (die er niet zijn). Als je betrapt wordt op wildkamperen, krijg je een boete van €95. Uitzondering: In de winter (december-februari) mag je op één plek bij De Zandvoort een klein vuur maken (met toestemming van de boswachter — vraag bij het bezoekerscentrum).
Nee. Er is geen fietsverhuur, geen gidsen en geen bezoekerscentrum met informatie. De enige ‘service’ is een automaat met drinkwater bij parkeerplaats De Zandvoort. Als je een gids wilt, moet je zelf iemand regelen (bijvoorbeeld via Natuurmonumenten-excursies, maar die zijn zeldzaam).
Overdag is het veilig — je ziet bijna nooit iemand, laat staan enge types. ’s Avonds (na zonsondergang) is het niet aan te raden. Ten eerste wordt het pitchdonker (geen straatverlichting), en ten tweede zijn er wild zwijnen die ’s nachts actief zijn. Als je per se in het donker wilt, neem een sterke zaklamp mee en blijf op de hoofdpaden.
Ja, maar met strenge regels: - Bessen: Alleen kraaiheide (donkerpaarse bessen, eetbaar) en wintergroen (groene besjes, giftig — niet eten!). De rode bessen (bijv. winterbes) zijn giftig. - Paddenstoelen: Alleen als je 100% zeker weet wat je doet. De champignon (witte paddenstoel) komt hier voor, maar ook de giftige karperzwam. Nooit eten zonder controle! - Dennenappels: Mag, maar ze zijn niet eetbaar (wel leuk voor decoratie).