
Frans Loenen Hofje
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
oude-stad
Wegwijs
Wegwijs85Onze eerlijke mening
“ Het is geen toeristische attractie, maar een echte woonplek – dus als je verwacht dat je er rond kunt lopen als in een park, kom je bedrogen uit. Maar als je rust, geschiedenis en een glimp van oud-Haarlem zoekt, is dit een van de mooiste plekken in de stad.”
Het Frans Loenenhofje is een van Haarlems best bewaarde geheimen: een 400 jaar oude oase van rust, verscholen achter een indrukwekkende Hollandse Renaissance-poort aan de Witte Herenstraat. Dit hofje is uniek omdat het nog steeds bewoond wordt door alleenstaande vrouwen (de ‘bewoonsters’), die hier al eeuwenlang een gemeenschap vormen met een eigen reglement, een ‘binnenmoeder’ en zelfs een proostkamer waar de regenten bij elkaar komen. De tuin, ooit de beroemde Sint Anthonieboomgaard uit 1414, is nog steeds omringd door oude fruitbomen en vier gaslantaarns (nu met LED-verlichting) die ’s avonds een magische sfeer creëren. Het hofje is geen museum, maar een levend stuk Haarlemse geschiedenis waar je – als je geluk hebt – een bewoner tegenkomt die je met een glimlach vertelt over het leven hier.
Je vindt het hofje aan de Witte Herenstraat 24, pal achter de Grote Markt (5 minuten lopen vanaf het stadhuis). De ingang is een smalle poort met het wapen van Frans Loenen (een onthoofde leeuw) – klop aan of duw zachtjes, want de poort zit vaak niet op slot, maar ga nooit zomaar naar binnen als er een bordje ‘privé’ hangt. Er is geen parkeerplaats, maar je kunt je fiets kwijt in de fietsenstalling aan de Nieuwe Gracht (2 minuten lopen). Toiletten zijn er niet binnen het hofje, maar in Café de Posthoorn (Witte Herenstraat 10, 1 minuut lopen) mag je gebruikmaken van het toilet als je iets bestelt. De ondergrond is geplaveid met kasseien in de tuin en zandpaden rond de fruitbomen. Let op: het terrein is klein en compact (zo’n 20x30 meter), dus het is geen plek voor grote groepen of picknicks.
Het beste moment om het hofje te bezoeken is vroeg in de ochtend (8-10 uur) of aan het einde van de middag (16-18 uur), als de bewoners vaak buiten zitten en de sfeer het meest ontspannen is. In de zomer (juni-augustus) bloeien de fruitbomen en staan de deuren van de woningen soms open – dan ruik je zelfs de geur van verse kruidenthee. In de winter (december-februari) is het hofje minder druk, maar de kerstverlichting in de lantaarns maakt het extra sfeervol. Mijd de middaguren (12-15 uur) in het hoogseizoen, want dan zitten de bewoners vaak binnen en kan het voelen alsof je ‘storen’. Als je absoluut de tuin in wilt, kom dan voor 9 uur ’s ochtends – dan is de kans groot dat je de poort open vindt en de bewoners nog niet bezig zijn met hun dagelijkse routine.
Kom voor 9 uur ’s ochtends en klop zachtjes op de poort – de bewoners laten je vaak even binnen als je vriendelijk bent en uitlegt dat je de tuin wilt zien (maar nooit zonder toestemming).
In juli staan de perenbomen in bloei – de geur is overweldigend, maar het duurt maar een week. Check de bloei vooraf op [Tuinen van Haarlem](https://www.tuinenvanhaarlem.nl).
De binnenmoeder (de ‘hoofdbewoonster’) woont in het huisje naast de poort. Als je haar ziet, groet haar met ‘Goedemorgen, bent u de binnenmoeder?’ – ze vertelt je graag over het hofje, maar vraag nooit om een rondleiding door de woningen.
In december hangen de bewoners handgemaakte kerstversieringen in de lantaarns. De mooiste zijn te zien op 23 december, als ze de lichten voor het eerst aansteken.
Nee. Klop zachtjes op de poort of duw hem voorzichtig open als hij niet op slot zit. Als er een bordje ‘privé’ hangt, blijf buiten. De bewoners zijn vriendelijk, maar dit is hun thuis – geen openbaar park.
Ja, maar alleen als de poort open is en er geen bewoners buiten zijn. De tuin heeft geen overkapping, dus bij harde regen is het geen pretje. De kasseien worden glad, dus let op je stappen.
Frans Klaeszoon Loenen (1560–1605) was een rijke garentwijnder en gokker uit Amsterdam die zijn fortuin maakte met weddenschappen. Hij liet in zijn testament geld na voor dit hofje, uitsluitend bedoeld voor arme, alleenstaande vrouwen – een revolutionair idee in die tijd. Het wapen boven de poort (een onthoofde leeuw) symboliseert zijn overwinning in een gokspel.
Ja, maar Frans Loenen is het enige dat nog bewoond wordt. Andere bekende hofjes zijn: - Aagje van Dinters Hofje (Kleine Houtstraat 30) – niet bewoond, maar mooi gerestaureerd (toegang via een smalle poort, gratis). - Hofje van Bakenes (Bakenessergracht 1) – bezoektijd alleen op zondagochtend (10-12 uur), anders privé. - Vrouwe Heyligers Gasthuys (Kleine Houtstraat 42) – museumhofje, entree €5 (ma-di 10-17 uur).
Nee. Het hofje is uitsluitend bedoeld voor de bewoners en hun gasten. Er worden geen externe evenementen toegestaan, ook geen bruiloften of fotoshoots. Vraag het niet – het antwoord is altijd nee.