Elswout
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs82Onze eerlijke mening
“ Elswout is geen ‘instagrammable’ hotspot — het is een plek voor mensen die stilte en echte natuur zoeken, zonder hordes. Als je georganiseerde wandelingen of cafés verwacht, ga naar Kennemerduinen. Maar als je even weg wilt uit de stad, zonder ver te gaan, is dit je spot. ”
Elswout is een verborgen juweel in de duinen bij Overveen, waar 19e-eeuwse landhuisromantiek botst met wilde natuur. Het park, aangelegd in Engelse landschapsstijl, is een overblijfsel van de zandafgravingen die Amsterdam zijn grachten gaven. De zware beukenlanen, stinsenplanten en bijzondere paddenstoelen (een paradijs voor mycologen) maken het uniek — en het landhuis, een van de mooiste Italiaans geïnspireerde villa’s van Nederland, staat er als een stille getuige bij. Het is geen toeristische trekpleister, maar een plek waar je echt alleen kunt zijn, zelfs op 20 minuten van Haarlem.
Je komt er via de N248 (Overveense Baan), waar je na de rotonde bij Overveen linksaf slaat richting Elswoutlaan. Parkeer gratis op de grote parkeerplaats (200 plekken) bij de ingang — vol in het weekend, maar doordeweeks vaak leeg. Het terrein is gratis toegankelijk, maar het landhuis zelf is particulier (kantoorruimtes). Loop het grindpad op naar het hoofdgebouw (5 min vanaf parkeerplaats), waar je het park in gaat. Let op: geen toiletten op het terrein, alleen een waterpunt bij de parkeerplaats. Fietsenrekken zijn aanwezig, maar het terrein is onverhard (grind, zand, gras) — niet ideaal voor wandelwagens.
Het beste moment is vroeg in de ochtend (voor 10u) of laat in de middag (na 15u), als de zon laag staat en het park in goud dompelt. Herfst is magisch door de paddenstoelen en vallende bladeren, maar lente (april-mei) is perfect voor de bloeiende stinsenplanten. Winter? De kale beuken geven het park een dramatische sfeer — maar pas op met modder na regen. Mijd het weekend in juli/augustus: dan zitten er gezinnen met picknickkleden op de weinige bankjes en is de rust weg.
Kom voor 9u in de herfst: de ochtendnevel boven de waterlopen en de geel wordende beukenbladeren zijn onbeschrijflijk. Neem een thermos met koffie mee — er is nergens een tentje.
Loop achter het landhuis langs naar het verborgen vijvertje met de oude eik. Daar zitten bijna nooit mensen, en in de lente staan er witte waterlelies. (Volg het smalle zandpad tussen de rododendrons.)
Als je paddenstoelen zoekt: ga na regen (check de NMV-paddenstoelgids voor de beste maanden: september-oktober). De boleet en rode wapening groeien bij de oude stallen — maar raak niets aan zonder gids!
Parkeer achteraan op de parkeerplaats (bij de fietsenrekken) als je met de auto komt. Dan loop je recht het bos in zonder langs de drukke ingang te hoeven. Ideaal als je snel weg wilt zijn.
Nee, er zijn geen gemarkeerde paden, maar je kunt vrij rondlopen. Een goede route is: start bij het landhuis → loop langs de oranjerie → volg het water naar het verborgen vijvertje (15 min) → keer terug via de beukenlaan. Tip: Download de Natuurmonumenten-wandelapp voor een zelfgemaakte route.
Ja, maar alleen op de paden (grind en zand). Het gras en de duinhellingen zijn verboden terrein voor fietsen. Fietsenrekken staan bij de parkeerplaats.
In Elswout zelf niets. De dichtstbijzijnde opties zijn: - Café De Witte Lelie (Overveen, 5 min rijden) — goed voor koffie en een broodje. - Restaurant Duinrust (Santpoort, 10 min rijden) — wat chiquer, met terras. Breng je eigen water/meeneemeten mee — dat doen de meeste bezoekers.
Nee, niet echt. De paden zijn onverhard (grind/zand) en smal, en er lopen vaak wandelaars. Beter alternatief: Fiets naar Duin en Bosch (5 min verderop) — daar zijn asfaltpaden en minder drukte.
Ja, honden aan de lijn zijn welkom. Loslopen is verboden (te veel konijnen en beschermde vogels). Neem een poepzakje mee — er zijn geen afvalbakken.