
Egelantiertuin
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
oude-stad
Wegwijs
Wegwijs69Onze eerlijke mening
“ De Egelantiertuin is geen grootse attractie, maar een stille, authentieke plek waar je even uit de drukte van de binnenstad kunt stappen. Als je snel even wil ontsnappen of een unieke, oude Haarlemse sfeer zoekt, is het hier perfect – maar verwacht geen bloemenpracht of uitgebreide bezienswaardigheden.”
De Egelantiertuin is een verborgen juweel in het hart van Haarlem, een 17e-eeuwse kruidentuin die nog steeds volgens de oorspronkelijke recepten uit 1682 wordt onderhouden. Wat deze tuin zo bijzonder maakt, is dat je hier niet alleen tussen historische planten (zoals de zeldzame Egelantier, waar de tuin naar vernoemd is) en medicinale kruiden loopt, maar ook in een tijdcapsule stapt: de tuin is omringd door de achtergevels van de 17e- en 18e-eeuwse huizen aan de Egelantiersgracht, waardoor je het gevoel hebt in een schilderij van Frans Hals te zijn beland. De tuin is gratis toegankelijk, maar wordt beheerd door de Stichting Egelantiertuin, die zich inzet voor het behoud van oude gewassen en traditionele tuinbouwmethoden. Een must voor liefhebbers van geschiedenis, botanica en stille plekken in de drukke binnenstad.
Hoe kom je er? De tuin ligt pal achter de Grote Markt, aan het einde van de Egelantiersgracht (naast het Museum Frans Hals). De ingang is aan de Kleine Houtstraat 32 – een smal, onopvallend deurtje tussen twee huizen, dus je moet goed kijken. Parkeren? Vergeet het in de binnenstad, maar fietsen kun je kwijt in de fietsenstalling aan de Grote Markt (€2,50 per dag, 24/7). Als je met de ov komt: tram 1, 2 of bus 3 stoppen op Grote Markt (5 min lopen). De tuin is geopend van april tot oktober, maar alleen op woensdag, zaterdag en zondag tussen 12:00 en 17:00 uur (in de winter alleen op zaterdag, 13:00-16:00). Let op: geen toiletten in de tuin zelf – het dichtstbijzijnde is in Café de Bonte Hond (Grote Markt 25, 2 min lopen). Het terrein is volledig verhard (kasseien en tegels), dus rolstoeltoegankelijk, maar wel oneffen op plekken.
Het beste moment om te gaan is begin mei, wanneer de rozen en lavendel in bloei staan en de tuin ruikt als een apotheek uit de Gouden Eeuw. Op een zaterdagochtend om 12:30 uur is het er meestal rustig (de meeste toeristen zijn dan nog in de musea), maar woensdagmiddag na 15:00 uur kan het drukker zijn met lokale bezoekers. In de herfst (september-oktober) is de tuin minder bekend, maar dan zijn de kruiden als salie, tijm en rozemarijn op hun hoogtepunt – perfect voor een geurwandeling. Vermijd dinsdag en donderdag, want dan is de tuin gesloten voor onderhoud. Als je foto’s wilt maken, kom voor 16:00 uur – dan staat de zon gunstig boven de achtergevels en krijg je die gouden licht-inval die Instagram-fotografen zoeken.
Kom voor 12:00 uur op een zaterdag in mei – dan is de tuin nog leeg, maar staan de rozen in volle bloei, en kun je de bijen horen zoemen boven de lavendelperken.
Vraag bij de groene deur aan de Kleine Houtstraat naar de ‘verborgen hoek’ met de oude medicinale kruiden – daar staat een 17e-eeuwse distilleerderij-replica, waar vroeger kruidenaftreksels werden gemaakt.
Neem een notitieboekje mee en schrijf de namen op van de zeldzame planten (zoals de Akelei of Wormkruid) – de bordjes zijn klein, maar de vrijwilligers vertellen graag meer als je ernaar vraagt.
Ga niet alleen naar de tuin, maar loop daarna direct door naar Café de Posthoorn (Grote Houtstraat 34, 3 min lopen) – daar serveren ze Haarlemse kruidenthee (€3,50) die is samengesteld met kruiden uit de Egelantiertuin.
Ja, helemaal gratis – geen entree, geen donatiebox, niets. De tuin wordt onderhouden door vrijwilligers en de Stichting Egelantiertuin, maar er wordt geen geld gevraagd. Wel wordt er soms een vrijwillige bijdrage gevraagd voor de onderhoudskosten (bijvoorbeeld €2-3 in een potje), maar dat is optioneel.
Nee, eten en drinken is niet toegestaan in de tuin zelf (behalve water). Er zijn geen picknicktafels of bankjes – het is een stille tuin om te wandelen en te kijken, niet om te zitten. Als je iets wilt eten, ga naar Café de Bonte Hond (2 min lopen) of Lunchcafé de Posthoorn (3 min lopen).
Nee, geen officiële rondleidingen, maar de vrijwilligers (meestal oudere Haarlemmers met veel kennis) staan vaak klaar om korte verhalen te vertellen over de planten of de geschiedenis. Er is ook geen audio-gids, maar wel kleine informatiebordjes bij de belangrijkste planten. Voor diepergaande info: vraag naar ‘de kruidenbijbel’ – een oud boek met tekeningen van alle planten dat soms in de tuin ligt.
Ja, rolstoeltoegankelijk, maar oneffen. Het pad is verhard (kasseien en tegels), maar er zitten hobbels en kleine hoogteverschillen – niet ideaal voor zware rolstoelen. De ingang heeft een kleine drempel (2 cm), maar die is makkelijk te nemen. Er zijn geen hellingbanen of speciale voorzieningen, maar je kunt wel overal komen in de tuin.
Nee, absoluut niet. De tuin is een beschermd historisch monument en de planten zijn zeldzame, oude rassen die niet zomaar mogen worden meegenomen. Als je zaadjes of stekken wilt, kun je vragen of er een verkoopactie is (soms in de herfst), maar plukken is verboden. Ook fotosessies met bloemen plukken zijn niet toegestaan – de tuin wil de planten zo natuurlijk mogelijk houden.