
Landgoed Duin & Kruidberg
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst
Duur
~120 min
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs77Onze eerlijke mening
“ Dit is geen ‘instagrammable’ wandeling met mooie uitzichtpunten — het is ruig, echt en soms saai als je geen oog hebt voor details. Als je verwacht dat je elke 10 minuten een ‘wow-moment’ hebt, ga liever naar de Duinwaterlijn bij Zandvoort. Maar als je echte natuur wilt, waar je uren kunt lopen zonder een mens te zien en waar het landschap je verrast met verborgen paadjes en zandverstuivingen, dan is dit je plek. ”
Wandelen op Duin & Kruidberg is een van de meest ondergewaardeerde natuurparels vlak bij Haarlem: een uitgestrekt landgoed van 1.200 hectare met duinen, heidevelden, zandverstuivingen en stille bossen, beheerd door Natuurmonumenten. Wat het bijzonder maakt? Hier loop je door een levend landschap dat voortdurend verandert door de wind, het zand en de seizoenen. In de lente zie je de heide bloeien in paars, in de herfst kleuren de bomen goudgeel en in de winter liggen de duinen er maagdelijk bij — zonder de drukte van Zandvoort. Het gebied is ook een hotspot voor vogelliefhebbers: met een beetje geluk spot je een kiekendief, een wulp of zelfs een zeldzame dwergstruikgors. En dan heb je nog de Kruidberg, een mysterieus heuvelachtig gebied met zandverstuivingen waar je je voelt alsof je in de woestijn loopt.
Hoe kom je er? Het landgoed ligt op 15 minuten rijden vanaf Haarlem (parkeerplaats Duin en Kruidbergerweg in Santpoort-Noord, gratis, maar vol in het weekend — wees er om 9u of na 16u). Vanaf Haarlem CS neem je bus 80 (richting Santpoort) en stap je uit bij halte Duin en Kruidberg (10 min lopen). Het gebied heeft geen officiële ingang: je loopt gewoon het zandpad op bij de parkeerplaats en volgt de bordjes naar de Duinroute of Kruidbergroute. Neem stevige schoenen mee — het terrein is een mix van zand, grindpaden en soms modderige stukken na regen. Er zijn geen toiletten of waterpunten, dus pak een flesje in. Honden mogen aan de lijn (behalve in het hondenverboden gebied bij de Kruidberg).
Het beste moment om te wandelen is in de vroege ochtend (voor 10u) of late namiddag (na 15u), wanneer de zon laag staat en het licht magisch over de duinen strijkt. Herfst (september-oktober) is de mooiste tijd: de heide kleurt, de bomen zijn goudgeel en er zijn weinig toeristen. In de lente (april-mei) bloeit de Duinroos en hoor je overal het gezang van de nachtegaal. Vermijd zomerweekends (juli-augustus) — dan is het druk met dagjesmensen uit Amsterdam die hun picknick uitstallen op de enige schaduwrijke plek. Als je volledige stilte wilt, ga op een doordeweekse dag in november: dan is het landgoed bijna uitgestorven en voelt het alsof je in je eigen wildernis loopt.
Kom voor 9u en loop direct naar de Kruidberg (volg het bordje bij de parkeerplaats). De zandverstuivingen zijn ’s ochtends nog koel en het licht is perfect voor foto’s — maar niet met je telefoon, want dan zie je niets. Neem een echte camera of gewoon je ogen.
Negeer de officiële routes en loop het zandpad op achter de parkeerplaats (richting noorden). Na 20 minuten kom je bij een verborgen duinpan waar nooit iemand komt — ideaal voor een picknick of om even te zitten zonder geluiden van de bewoonde wereld.
In de herfst (oktober) zoek de heidevelden bij de Velserbeek. De paarse bloemen trekken bijeneters aan — kleurrijke libellen die je bijna kunt aanraken als je stil blijft staan. Neem een verrekijker mee, want ze vliegen laag.
Als je vogels wilt spotten, ga naar het natte gebied bij de Velserbeek (volg de bordjes ‘Vogelkijkhut’). Om 7u ’s ochtends hoor je de wulpen roepen — een geluid dat je nergens anders in de Randstad hoort. Niet praten, anders vliegen ze weg.
Nee. Je begint gewoon bij de parkeerplaats Duin en Kruidbergerweg en loopt het zandpad op. Er zijn geen bordjes met ‘start hier’ — het is een vrij landgoed. De meeste mensen volgen de Duinroute (geel gemarkeerd) of de Kruidbergroute (blauw gemarkeerd), maar je kunt ook gewoon je eigen pad kiezen.
Ja, maar niet overal. Er is een fietsroute (geel gemarkeerd) die door het gebied loopt, maar die is vaak modderig na regen. Mountainbikes doen het beter dan racefietsen. Verboden is fietsen in het Kruidberg-reservaat (afgesloten met hekken).
Nee. Er zijn geen bankjes, picknicktafels of schaduwrijke plekken — alleen zand, duinen en af en toe een omgevallen boom om op te zitten. Neem een deken mee als je wilt picknicken. De enige ‘schaduw’ komt van de dennenbossen bij de Velserbeek, maar die zijn klein.
Overdag is het veilig, maar ’s avonds niet aan te raden. Het gebied is groot, er zijn geen verlichting en je kunt gemakkelijk verdwalen. Bovendien zijn er wildkampeerders in de duinen (vooral in de zomer) die niet altijd vriendelijk zijn. Als je per se in het donker wilt lopen, ga samen en neem een zaklamp mee — maar verwacht geen mooie zonsondergang, want die zie je het beste vanaf de Duinwaterlijn bij Zandvoort.
Nee, verboden. Het plukken van planten, bessen of paddenstoelen is strikt verboden op het hele landgoed. Natuurmonumenten bewaakt dit streng — vorig jaar zijn er mensen betrapt op het plukken van duinroosjes en kregen ze een boete. Als je echte natuur wilt ervaren, laat alles liggen en neem alleen foto’s mee.