De Geestgronden
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs90Onze eerlijke mening
“ De Geestgronden zijn geen Instagram-spot—het is ruig, ongerept en soms een beetje saai als je alleen maar selfies wilt. Maar als je écht even weg wilt zonder de stad uit te gaan, is dit je plek. Neem wel goede schoenen mee, want je komt thuis met zand in je sokken. ”
De Geestgronden zijn Haarlems best bewaarde geheim: een uitgestrekt, wild natuurgebied van 120 hectare waar je je midden in de stad toch helemaal in de wildernis waant. Wat het bijzonder maakt? Dit is geen aangeharkt park, maar een echte wilde polder met zandverstuivingen, heidevelden, venen en zelfs een klein bos. Je loopt hier tussen schapen, konijnen en soms een vos, terwijl je op de achtergrond de torens van Haarlem ziet. Het gebied is een overblijfsel van de middeleeuwse geestgronden (vruchtbare grond op zandige bodem), en de naam komt van het Oudnederlandse gest (land dat door water is overstroomd). Hier vind je geen wandelpaden met bordjes, maar echte natuur: zand dat onder je voeten wegzakt, heide die in augustus paars kleurt, en waterplassen waar libellen dansen. Het is het soort plek waar je na een uurtje lopen ineens beseft dat je helemaal alleen bent, terwijl je nog steeds binnen de stadgrenzen bent.
Om er te komen, neem je het beste de fiets (of een e-bike, want het is verder dan het lijkt). Vanaf het Spaarneplein volg je de N240 richting Heemstede, maar na 3 km sla je linksaf bij het bordje De Geestgronden (een smal zandpad, niet te missen). Als je liever loopt, neem dan bus 3 (richting Heemstede) en stap uit bij halte De Geestgronden (de laatste halte, 20 minuten vanaf Haarlem CS). Parkeren kan op de gratis parkeerplaats aan de Zandvoortseweg (volgens insiders de beste, want minder druk dan die bij het bezoekerscentrum). Let op: het terrein is ongelijk—zand, gras, soms modder—dus kom niet op hakken of met een kinderwagen. Er zijn geen toiletten in het gebied zelf, maar wel bij het bezoekerscentrum (een klein houten huisje waar je soms een kop koffie kunt halen). Fietsenrekken zijn er wel, maar sluit je fiets altijd goed af (er zijn wel eens fietsen gestolen).
Het beste moment om te gaan is vroeg in de ochtend (voor 9 uur) of laat in de middag (na 16 uur), als de meeste wandelaars weg zijn. In het voorjaar (april-mei) bloeit de heide en staan de orchideeën in het ven (zoek naar de grote ratel, een zeldzame soort). In de herfst (oktober-november) kleurt alles goudgeel en is het gebied bijna uitgestorven. Winter is magisch als er vorst ligt—het zand knerpt onder je voeten en je ziet soms ijspegels aan de struiken. Vermijd zomerweekenden (juli-augustus), want dan is het druk met gezinnen en hardlopers. Als je écht alleen wilt zijn, ga op een doordeweekse dag in september—dan is de lucht helder, de drukte weg, en de kleuren op hun mooist.
Kom voor 9 uur in de zomer, want dan is het zand nog koel en liggen de schapen te slapen—je hebt het hele gebied voor jezelf.
Loop naar het noordoostelijke hoekje (bij de oude zandafgraving) voor de beste kans op vosjes (vooral in de schemering).
In september pluk je hier wilde bramen langs het pad bij de ven—de beste zijn aan de linkerkant, waar de zon ’s middags schijnt.
Als je fotografeert, ga op een bewolkte dag—het licht is zachter en de kleuren van de heide komen beter uit dan in de felle zon.
Ja, je kunt overal lopen, maar blijf uit de afgesloten weides (met schapen—die zijn privé). Er zijn geen bordjes, maar volg de zandpaden of loop langs de venrand voor de mooiste route. Een kaart (of Google Maps) is handig, want het gebied is groot en je kunt gemakkelijk verdwalen.
Ja, maar alleen in de zandverstuivingen en heidegebieden (niet in de weides met schapen). Honden moeten aan de lijn in de buurt van het ven, omdat er vaak vogels broeden. Neem een zakje mee—er zijn geen afvalbakken.
Ja, maar niet op het zand (het waait weg en het is oncomfortabel). Kies een grasveldje bij het ven of onder de bomen bij de oude zandafgraving. Neem alles weer mee—er is geen afvalbak, en het gebied moet schoon blijven.
Overdag is het volkomen veilig—je komt vooral wandelaars, hardlopers en schapen tegen. ’s avonds (na zonsondergang) is het stil, maar niet gevaarlijk. Neem wel je telefoon mee (er is geen bereik in het midden van het gebied).
Omdat dit geen aangelegd recreatiegebied is, maar een natuurgebied dat beheerd wordt door Natuurmonumenten. Ze willen het zo wild mogelijk houden—vandaar ook geen toiletten, geen bankjes, geen bordjes. Als je meer wilt weten, ga naar het bezoekerscentrum (een klein houten huisje bij de parkeerplaats aan de Zandvoortseweg).