Buiten activiteiten
De Bolwerken
De Bolwerken
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
station
Wegwijs
Wegwijs78Weersafhankelijk
H
De Haarlemmer's Take
Onze eerlijke mening
“ De Bolwerken zijn geen ‘instagrammable’ hotspot, maar een plek waar Haarlemmers zelf naartoe gaan om even uit de drukte te zijn. Als je hier komt voor selfies of een hip café, ben je aan het verkeerde adres – maar als je wilt zien hoe de stad echt ademt, tussen de geschiedenis en de natuur, dan is dit je spot.”
Over deze activiteit
De Bolwerken zijn de laatste overblijfselen van Haarlems middeleeuwse verdedigingsring, een stelsel van wallen, grachten en strategische uitkijkpunten dat de stad eeuwenlang beschermde. Wat deze plek zo bijzonder maakt, is dat je hier letterlijk op de schouders van de geschiedenis staat: de bolwerken zijn niet alleen een historisch monument, maar ook een levendig stadspark waar je tussen 17e-eeuwse vestingwerken wandelt, picknickt op de grasvelden of uitkijkt over de stad vanaf de oude wallen. Het is een van de weinige plekken in Haarlem waar je de stad en het platteland tegelijk ziet – aan de ene kant de skyline met de Grote Kerk en het Spaarne, aan de andere kant de groene uitgestrektheid van de Kennemerduinen. De Bolwerken zijn ook een hotspot voor stadsnatuur: hier zie je zangvogels, eekhoorns en soms zelfs een vos, terwijl je op een bankje zit dat al 300 jaar oud zou kunnen zijn.
Je komt er het makkelijkst vanaf het Haarlem Centraal Station (5 minuten lopen via de Spaarnwouderstraat of de Prinsengracht). Volg de bordjes naar de Vestingwerken – de ingang zit aan de Prinsengracht 123, vlak bij de Hofjesavondmarkt (donderdags). Parkeer je fiets bij de fietsenstalling aan de Spaarnwouderstraat (€1,50 per dag, 24/7 beveiligd) of gebruik de P+R Kennemerduinen (10 minuten lopen, €1,20 per dag). Let op: het terrein is ongelijk – er zijn grindpaden, grasvelden en afgebrokkelde stenen trappen. Draag schoenen met grip als het geregend heeft. Toiletten zijn er niet op de Bolwerken zelf, maar wel in Café de Bolwerken (Prinsengracht 123) en in Station Haarlem (3 minuten lopen). Waterkoelers vind je bij de ingang bij de Prinsengracht.
Het beste moment om te gaan is vroeg in de ochtend (7-9 uur) of late namiddag (16-19 uur), vooral in de herfst (september-oktober) als de bladeren goud kleuren en de stad eruitziet als een schilderij van Jacob van Ruisdael. In de zomer (juni-augustus) is het ’s avonds magisch met de verlichting van de stad, maar dan is het ook drukker met toeristen en studenten die hier hun biertje drinken. Winter (december-februari) is stil en mysterieus – de bolwerken liggen dan vaak onder een laagje vorst, en je hebt het gevoel dat je in een tijdcapsule stapt. Vermijd woensdagmiddag (13-16 uur) als je rust zoekt: dan zijn er vaak schoolgroepen op excursie. Neem een deken en thermoskan mee, want er zijn geen bankjes met tafels – het is puur zitten en kijken.
Insider Tips
💡
Kom voor 9 uur ’s ochtends in de week – dan zitten de oudere mannen die hier elke dag hun krant lezen nog thuis, en heb je de beste bankjes bij de uitkijkpost naar de duinen (het bankje met de barst in de rugleuning, derde van links).
💡
Loop achterlangs via de Spaarnwouderstraat en ga door het hekje bij de oude waterput (naast het bord ‘Verboden toegang’ – ja, het mag, het is een doorgang voor wandelaars). Zo kom je uit op het verborgen grasveldje waar nooit iemand zit, maar waar je wel het beste uitzicht hebt op de Grote Kerk.
💡
In de herfst (september-oktober) liggen er soms gevallen kastanjes op het pad bij de ingang – de eekhoorns hebben ze nog niet allemaal verzameld. Raap er een paar op en gooi ze ’s avonds vanaf de wallen naar beneden; de geluiden die ze maken als ze tussen de stenen rollen, klinken alsof je in een middeleeuws spelletje zit.
💡
Als je regensporen ziet op de stenen trappen (die bij de ingang naar de duinen), betekent dat dat het laagwater is in de Spaarne. Loop dan 10 minuten zuidwaarts langs het water – daar zie je soms bijzondere vogels (zoals een ijsvogel) in de modderige oevers pikken.
✓ Perfect voor
- Een **stille plek om te lezen of te tekenen** terwijl je uitkijkt over de stad (neem een schetsboek mee – de lichtval op de gevels is ’s ochtends perfect).
- Een **romantische date** zonder toeristische drukte: pak een fles wijn bij **Wijnhandel De Vijf** (Grote Houtstraat 45, €8-12 per fles) en ga zitten op het **bankje bij de oude kanonskogel** (het enige bankje met een koperen plaquette).
- **Fotografie** zonder mensenmassa’s: de **bolwerken bij zonsopgang** (rond 6:30 uur in de zomer) geven je een Haarlem dat je nergens anders ziet – de mist boven de Spaarne, de lege straten, de schaduwen van de gevels.
✗ Skip als
- Geen **picknick met kinderen onder de 10** – er zijn geen speeltuinen, en de trappen en ongelijke stenen zijn gevaarlijk als ze gaan rennen. (Ja, er zijn eekhoorns, maar die bijten als je te dichtbij komt.)
- Geen **hardlopen of joggen** – het terrein is te oneffen, en de paden zijn smal. Als je wilt rennen, ga naar het **Spaarnebos** (15 minuten lopen, brede zandpaden).
- Geen **groep van meer dan 6 mensen** – de Bolwerken zijn geen park voor grote gezelschappen. Als je met een klas of familiefeestje komt, boek dan **Park de Bolwerken** (aan de overkant, €50 voor een privéterras).
Praktische informatie
Adres
De Bolwerken, MK, Haarlem, Nederland
Veelgestelde vragen
Is het veilig om ’s avonds op de Bolwerken te zijn?
Ja, maar niet na 22 uur. Overdag en tot een uur of 21 uur is het druk met wandelaars en fietsers, maar na middernacht wordt het stil en donker – er zijn geen straatlantaarns op het terrein zelf. Als je ’s avonds gaat, neem een zaklamp mee (de trappen zijn glad in het donker).
Kan ik hier mijn hond uitlaten?
Ja, maar aan de lijn. Honden mogen los op het grasveld bij de ingang, maar niet op de wallen of bij de duinen (te veel konijnen en vogels). Er is een hondentoilet bij de ingang aan de Prinsengracht (zakjes meenemen, anders €120 boete).
Zijn er toiletten op de Bolwerken?
Nee, maar wel op 2 minuten lopen: in Café de Bolwerken (Prinsengracht 123, gratis) of in Station Haarlem (perron 1, €0,50). In de zomer zijn er soms mobile toiletten bij de ingang (maar die stinken – ga liever naar het café).
Mag ik hier kamperen of slapen?
Nee. Slapen is verboden (de politie patrouilleert ’s nachts), en kamperen is alleen toegestaan tijdens officiële evenementen (zoals het Haarlem Light Festival in november). Als je betrapt wordt, krijg je een boete van €95.
Waarom heet het ‘Bolwerken’ en niet ‘Vestingwerken’?
Omdat het bolwerken zijn – dat zijn de uitstekende delen van een vestingmuur, waar soldaten konden schieten zonder zelf geraakt te worden. Haarlem had er zes: de Spaarnebolwerk, Velserbolwerk, Kalkovenbolwerk, Oosterveldbolwerk, Nieuwe Bolwerk en Rustenburgbolwerk. De meeste zijn verdwenen, maar deze zijn bewaard gebleven omdat ze tegen de duinen aan liggen – die beschermden ze tegen aanvallen.