Amsterdamse Waterleidingduinen
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
~90 min
Prijs
€1,50 dagkaart
Buurt
zandvoort
Wegwijs
Wegwijs93Onze eerlijke mening
“ Deze route is geen spectaculaire trektocht, maar een rustige, nadenkende wandeling door een gebied dat veel meer is dan alleen bunkers. Als je drukte, winkels of strandtentjes zoekt, ben je hier verkeerd. Maar als je geschiedenis, stilte en duinlandschap wilt, is het een verrassend mooie optie – zeker als je de bunkers als uitgangspunt neemt voor een grotere wandeling door de duinen. ”
De Bunkerroute Waterleidingduinen is een 5 km lange wandeling door de Amsterdamse Waterleidingduinen die je meeneemt langs 400 bunkers uit de Tweede Wereldoorlog, verborgen in het duinlandschap. Wat deze route bijzonder maakt, is dat je hier niet alleen een stuk oorlogsgeschiedenis loopt, maar ook door een uniek natuurgebied waar drinkwater voor Amsterdam wordt gezuiverd. De bunkers, oorspronkelijk gebouwd als verdedigingswerken, zijn nu overwoekerd door duinplanten en geven het gebied een mysterieus, tijdloos karakter. De route combineert geschiedenis, natuur en rust – perfect voor wandelaars die iets anders willen dan de gebruikelijke strandwandeling.
Je begint bij de Zandvoortselaan (ingang bij de parkeerplaats, €1,50 dagkaart). De route is goed gemarkeerd met gele paaltjes en loopt voornamelijk over zandpaden en gras, met enkele stukken grind. De bunkers liggen verspreid over het gebied, dus je moet goed opletten – sommige zijn half begraven of verstopt achter struiken. Neem stevige schoenen mee, want het terrein is onregelmatig. Er zijn geen toiletten in de directe omgeving, maar bij de ingang Zandvoortselaan vind je een parkeerplaats met een toilet (€0,50). De wandeling duurt ongeveer 2 uur, maar je kunt er ook langer over doen als je de bunkers uitgebreid bekijkt. Parkeergelegenheid is gratis bij de ingang, maar het kan druk zijn in het weekend.
Het beste moment om de Bunkerroute te lopen is vroeg in de ochtend (voor 10u) of laat in de middag (na 15u), als de zon laag staat en de bunkers mooie schaduwen werpen. In de herfst (oktober-november) is het gebied extra sfeervol door de kleurrijke bladeren en de rustige sfeer. Vermijd de route in zomerse hitte (juli-augustus), want er is weinig schaduw en het zand wordt gloeiend heet. Ook in de winter kan het mooi zijn, maar dan zijn sommige paden modderig of glad – spikes onder je schoenen zijn dan handig.
Kom voor 9u in het weekend, want dan staan de eerste bezoekers nog bij de ingang te twijfelen en heb je de bunkers bij de Oosterduinrel (na 1,5 km) nog voor jezelf – daar staan de best bewaarde exemplaren, met graffiti uit de jaren 50.
Neem een oude kaart van de duinen (te downloaden op de website van Waternet) mee, want die toont de oorspronkelijke posities van de bunkers – sommige zijn nu zo overwoekerd dat je ze zonder kaart mist, zoals de ‘verloren bunker’ bij km 3,2 (zoek naar een betonnen trap in het struikgewas).
Bij bunker nr. 12 (na 2,5 km) staat een vergeten waterput uit de oorlog, half verborgen onder braamstruiken. Als je er voorzichtig doorheen kruipt, vind je een metalen luik – het gerucht gaat dat er vroeger smokkelwaar in werd verborgen (niet zelf openmaken, hoor).
Als je de route omgekeerd loopt (vanaf het Puntbergje), kom je langs een verborgen zandafgraving (na 1 km) waar in de jaren 60 illegale duinracebanen werden gehouden. De sporen van de banden zijn nog zichtbaar in het zand – vooral na regen.
Ingang Zandvoortselaan, Zandvoort
Nee, de bunkers zijn afgesloten en vaak instabiel – het beton is verweerd en er zitten gaten in de vloeren. Waternet waarschuwt zelfs om niet te dichtbij te komen, omdat er risico is op vallend puin. Een paar bunkers hebben wel open ingangen, maar die zijn vaak volgestort met zand of afval.
Ja, als je alleen de meest toegankelijke bunkers wilt zien, loop je slechts 2,5 km (heen en terug vanaf de ingang). Dan zie je de bunkers bij de Oosterduinrel (km 1,2) en de ‘tweelingbunkers’ bij km 1,8 – die staan het dichtst bij het pad en zijn het best bewaard.
Ja, honden aan de lijn zijn welkom, maar loslopen is verboden (behalve in de uitlaatzone bij de parkeerplaats). Let op: in de broedseizoen (maart-juni) zijn honden helemaal niet toegestaan in delen van het gebied, omdat er veel vogels nestelen (bijv. bij de poelen bij km 3,5).
Bij de ingang Zandvoortselaan staat een automaat met water (€1,50) en blikjes, maar verder is er niets in de duinen. Het dichtstbijzijnde café is De Zilk (10 minuten rijden), waar je goedkope koffie en broodjes kunt halen (€3,50 voor een ‘duinbroodje’). Neem eigen eten en drinken mee als je langer blijft.
Nee, er zijn geen officiële gidsen, maar Waternet organiseert soms thematische wandelingen (bijv. over de waterzuivering of de bunkers) – die staan op hun [website](https://www.waternet.nl). In het verleden heeft Stichting Duin en Bos wel vrijwilligers ingezet voor historische rondleidingen, maar dat is niet meer actief. Je kunt wel zelf een audio-gids maken met de app VoiceMap – er zijn een paar zelfgemaakte routes over de bunkers.