Buitenschot

Buitenschot is het laatste stukje Haarlem dat nog echt wild voelt — een smal, kronkelend fietspad en wandelroute langs de oostelijke rand van de stad, waar de stad plotseling ophoudt en de Kennemerduinen beginnen. Het is geen officieel park, geen toeristische trekpleister, maar een vergeten ruggengraat van Haarlem: een mix van zandpaden, grasland, oude boerderijen en af en toe een schapenweide. Wat het bijzonder maakt? Hier loop je tussen de stad en het platteland in, zonder dat je ergens aankomt* — geen ingang, geen uitgang, geen bordjes. Alleen het geluid van fietsbanden op grind, het geritsel van konijnen in het hoge gras en af en toe een boer die zijn koeien verplaatst. Het is de plek waar Haarlemmers hun hond uitlaten zonder toeristen tegen te komen, waar je ’s avonds de sterrenhemel ziet zonder lichtvervuiling, en waar je in de herfst paddenstoelen vindt die niemand ooit plukt omdat niemand weet dat ze er staan.

Hoe je er komt: Buitenschot begint officieel nergens, maar de meest logische start is bij de Spaarne 34 (de hoek bij het voormalige Café de Posthoorn), waar het fietspad langs de Spaarne plotseling smaller wordt en het asfalt overgaat in zand en grind. Volg het pad langs de Oude Zijdse Molen (die nog steeds draait, maar alleen op zaterdagochtend) en je komt automatisch op Buitenschot uit. Als je te voet bent: neem bus 3 naar Heemstede-Bennebroek en stap uit bij halte Buitenschot, waar het pad begint. Fietsen is de beste manier — het terrein is een mix van los zand (moeilijk fietsen als het geregend heeft), grind (goed voor mountainbikes) en grasland (voorzichtig met gladde zolen). Er zijn geen toiletten, geen waterpunten, en de enige parkeergelegenheid is bij de parkeerplaats aan de Zandvoortseweg (gratis, maar vaak vol na 10u). Fietsenrekken? Die staan er niet, maar je kunt je fiets tegen een van de oude bomen bij de Boerderij Buitenschot zetten (die staat er al sinds 1789 en niemand zal klagen).

Het beste moment om Buitenschot te ervaren is vroeg in de ochtend (voor 8u) in de herfst — dan is de lucht koel, het licht zacht, en het pad nog niet vertrapt door hondenuitlaters of hardlopers. In de zomer is het ’s avonds (na 21u) magisch, omdat de stad dan ver genoeg weg voelt om je alleen te wanen, maar nog dichtbij genoeg om binnen 15 minuten terug te zijn voor een biertje bij Jopenkerk. Winter? Alleen als je van modder houdt — het pad wordt dan een mix van ijs en blubber, maar de stilte is onbetaalbaar. Mijd de zondagmiddag (13u-16u): dan is het druk met gezinnen, hardlopers en mensen die hun hond uitlaten, en voelt het niet meer als jouw plek. Oh, en neem altijd een zaklamp mee — er zijn geen straatlantaarns, en het pad is ’s nachts aardedonker.