Buitenplaats Elswout
Seizoen
Lente, Zomer, Herfst, Winter
Duur
Variabel
Prijs
Gratis
Buurt
Haarlem
Wegwijs
Wegwijs84Onze eerlijke mening
“ Elswout is geen pretpark, maar een plek voor mensen die rust, geschiedenis en echte natuur zoeken. Als je verwacht dat er een koffietentje of speeltuin is, ga dan liever naar Kennemerhof.”
Buitenplaats Elswout is een 400 jaar oude buitenplaats in de Kennemerduinen, waar de tijd stil lijkt te staan. Ooit het speelterrein van rijke Amsterdamse kooplieden, is het nu een Natura 2000-gebied met een mix van baroktuinen, Engelse landschapsparken en wilde duinkloven. Hier loop je tussen 250 jaar oude beuken, ontdek je verborgen prieeltjes en hoor je het geruis van beekjes die ooit zand naar Amsterdam vervoerden. Het is een plek waar geschiedenis en natuur elkaar omhelzen – en waar je nog steeds de sporen ziet van Johanna Borski, een van de rijkste vrouwen van de 19e eeuw, die hier haar fortuin beheerde.
Je komt er via de Elswoutslaan 14 in Overveen, op 10 minuten rijden van Haarlem (parkeerplaats aan de weg, gratis). De buitenplaats is altijd vrij toegankelijk, maar het landhuis zelf is particulier (kantoorruimtes). Het terrein is een mix van zandpaden, grasvelden en grindwegen – comfortabele wandelschoenen zijn een must. Er zijn geen toiletten op het terrein, maar in Overveen (5 min lopen) vind je een café met wc’s. Fietsen mag, maar er zijn geen fietsenrekken – bind je fiets aan een boom (op eigen risico). De route vanaf Haarlem: neem bus 80 richting Overveen (uitstappen bij ‘Elswout’) of fiets via de Duin- en Bollenstreekroute (20 min vanaf Haarlem CS).
Het beste moment is vroeg in de ochtend (8-10u) of laat in de middag (15-17u), als de zon laag staat en het park in een gouden gloed zet. April-mei is magisch door de bloeiende boshyacinten en Haarlems klokkenspel, maar oktober is ook prachtig met herfstkleuren en paddenstoelen. Winter? De kale bomen geven het park een mysterieus karakter – en je hebt het rijk alleen. Vermijd zaterdagen in juli/augustus: dan is het druk met dagjesmensen en hondenuitlaters. Neem altijd water en een jas mee – het kan er winderig zijn, zelfs in de zomer.
Kom voor 9u in het voorjaar – dan staan de boshyacinten in bloei én zijn de paden nog droog. Loop naar het noordelijke deel (achter het landhuis), waar de duinkloven liggen: daar zie je bijna nooit mensen.
Zoek de verborgen oranjerie (links achter het landhuis) – die staat vaak op slot, maar als je geluk hebt, is de deur open en kun je de oude muurschilderingen zien. Ga nooit naar binnen als er een bordje ‘privé’ hangt (Staatsbosbeheer controleert).
Neem een verrekijker mee en klim de duinhelling op bij de oude zanderij (5 min lopen achter het koetshuis). Daar zie je buizerds jagen boven de vallei – vooral rond 11u als de thermiek opkomt.
In september liggen er wilde appels langs het pad bij de beek – pluk ze, maar eet ze niet rauw (te zuur). De boeren in Overveen maken er elk jaar appelcider van; vraag bij Café De 3 Zwanen (Overveen) of ze een fles hebben staan.
Elswoutslaan 14, 2051 AE Overveen, Nederland
Nee, het landhuis is privaat eigendom (kantoorruimtes) en niet open voor publiek. Alleen de tuinen en buitengebied zijn vrij toegankelijk.
Ja, maar alleen op de aangewezen plekken (bijvoorbeeld het grasveld bij de oranjerie). Camping of vuur maken is verboden. Neem je afval mee – er zijn geen prullenbakken.
Nee, maar Staatsbosbeheer organiseert soms thematische wandelingen (bijv. over paddenstoelen of geschiedenis). Check hun site voor data – meestal in september/oktober.
Ja, aan de lijn buiten het hoogseizoen (1 april–1 oktober). In de zomer verboden (te druk, te veel vogels broeden). Ook wildplassen is niet toegestaan.
Overdag veilig, maar ’s avonds niet verlicht en afgelegen. Er zijn geen straatlantaarns, en de paden zijn slecht zichtbaar. Als je na zonsondergang gaat, neem een zaklamp mee en blijf op de hoofdroutes.