Hoofdvaart

De Hoofdvaart is een van de meest ondergewaardeerde parels van Drenthe: een smal, kronkelend kanaal dat als een levendige ader door het landschap snijdt, omzoomd door riet, wilgen en soms zelfs de karakteristieke lintbebouwing van Smilde. Wat het bijzonder maakt, is de tijdloze sfeer—geen massatoerisme, geen jachten, maar een plek waar je het water hoort klotsen tegen de oevers, waar kanoërs en vissers elkaar groeten en waar je op een warme zomeravond de zon ziet verdwijnen achter de weilanden. Dit is geen toeristisch kanaal, maar een werkend water: vroeger verbond het Meppel met Assen, nu is het een rustige doorgang voor pleziervaart, een magnet voor natuurliefhebbers en een geheim tipje voor wie even wil ontsnappen aan de drukte. De Hoofdvaart is geen spectaculaire rivier, maar juist daarom zo mooi—het is echt, onopgesmukt, en vol verrassingen, zoals de kleine Vissershut bij Smilde waar je soms nog traditionele aal wordt gerookt.

Om er te komen, rij je het beste via de N340 vanaf Meppel of Assen—de Hoofdvaart loopt parallel aan deze weg, maar je parkeert het best bij Smilde, waar je gratis kunt staan bij de Smildervaart (navigeer naar Smildervaart 10, er zijn daar altijd plekken). Vanaf daar loop je 5 minuten naar het water, waar je een klein zandstrandje vindt (onofficieel, maar iedereen gebruikt het) of direct het water in kunt. Wil je varen? Kanoverhuur De Smilde (aan de Smildervaart, 0592-491234) verhuurt kano’s en sloepjes voor €15–€25 per uur—reserveren is niet nodig, maar kom voor 10 uur ’s ochtends, want na 12 uur zijn de meeste boten al weg. Zwemmen mag overal, maar let op: het water is koud (zelfs in de zomer blijft het rond de 18–20°C), en de oevers zijn modderig—neem waterschoenen. Er zijn geen lifeguards, maar de stroming is minimaal (behalve na zware regen, dan wordt het kanaal iets actiever).

Het beste moment om de Hoofdvaart te ervaren is mei tot september, als het water warm genoeg is om in te pootjebaden (of zelfs te zwemmen, als je durft) en de avonden lang genoeg zijn voor een zonsondergangspicknick. Juni en juli zijn ideaal voor kanoën—het water staat hoog, de natuur is groen, en de kans op regen is kleiner. Maar ook in de herfst (oktober) is het magisch: de bomen kleuren, het water is spiegelglad, en je hebt het kanaal vaak helemaal voor jezelf. Winter? Alleen als je van stille, bevroren landschappen houdt—dan is het kanaal vaak dichtgevroren, maar de omgeving is dan weer een openluchtmuseum van ijs en rijp. Kom niet in augustus als je rust zoekt—dan is het drukker met dagjesmensen uit de stad.